I OZ 883/10

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Rektora [...] Szkoły Wyższej w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 września 2010 r., sygn. akt II SO/Bd 8/10 wymierzające Rektorowi [...] Szkoły Wyższej w T. grzywnę w kwocie 5.000 (pięć tysięcy) złotych. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE E. S. w dniu 21 kwietnia 2009 r. złożyła w siedzibie [...] Szkoły Wyższej w T. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Rektora tejże uczelni z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], w przedmiocie skreślenia jej z listy studentów uczelni, jednakże do momentu wystąpienia z wnioskiem o wymierzenie grzywny (20 sierpnia 2010 r. – data stempla pocztowego), skarga ta nie została przekazana przez organ uczelni do sądu administracyjnego. Wskazana wyżej skarga E. S. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy dopiero w dniu 3 sierpnia 2010 r., wraz z odpowiedzią na skargę i aktami postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ wniósł o nienakładanie na niego grzywny, wyjaśniając, że zwłoka w przekazaniu skargi nie wynikała ze złej woli lub lekceważenia obowiązków, lecz z błędnego przekonania, iż skarga złożona po terminie nie musi być przekazywana przez organ administracji publicznej do sądu administracyjnego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 września 2010 r., sygn. akt II SO/Bd 8/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny wymierzył Rektorowi [...] Szkoły Wyższej w T. grzywnę w kwocie 5.000 złotych za nieprzekazanie skargi E. S. wraz z aktami do tegoż Sądu w terminie 30 dni zakreślonym przez przepisy prawa dla dokonania tej czynności. Sąd podał, że rozpoznaje wniosek o wymierzenie grzywny Rektorowi [...] Szkoły Wyższej w T. już po przekazaniu przez ten organ skargi do tegoż Sądu, gdyż – w ocenie Sądu – fakt ten nie stoi na przeszkodzie wydaniu postanowienia o wymierzeniu grzywny. Orzeczona grzywna stanowi bowiem sankcję za niewykonanie przez Rektora [...] Szkoły Wyższej w T. ustawowego obowiązku. Sąd wskazał, że określając jej wysokość wziął przede wszystkim pod uwagę znaczne, niczym nieusprawiedliwione opóźnienie w realizacji obowiązku przekazania skargi, wynoszące ponad 14 miesięcy, a także brak reakcji skarżonego organu na monity czynione przez skarżącą przed złożeniem przez nią wniosku o wymierzenie grzywny. Sąd nie uwzględnił tłumaczenia organu zawartego w odpowiedzi na wniosek, zgodnie z którym o niewypełnieniu w terminie ciążącym na organie obowiązku zadecydowało błędne przekonanie o nieistnieniu konieczności przekazania do sądu administracyjnego skargi podlegającej odrzuceniu. Taka okoliczność, związana z nieznajomością przepisów prawa, nie stanowi, w opinii Sądu, żadnego usprawiedliwienia i nie może być brana pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku o wymierzenie grzywny. Na to postanowienie zażalenie złożył Rektor [...] Szkoły Wyższej w T. podnosząc, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne oraz wskazując, że wniosek o wymierzenie grzywny został rozpatrzony już po przesłaniu skargi do Sądu. Raz jeszcze podkreślono, że fakt nieprzekazania skargi nie wynikał ze złej woli organu i stwierdzono, że wymierzona kara jest nieadekwatna do skali tego zaniechania. W odpowiedzi na zażalenie, E. S. stwierdziła, że organ przekroczył swoje uprawnienia, gdyż to do kompetencji sądu, a nie organu, leży ewentualne odrzucenie skargi. Podniesiono ponadto merytoryczne kwestie związane z decyzją organu, na którą złożona została skarga. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W myśl § 2 tego artykułu, organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 wskazanej ustawy, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy, to jest w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody. Natomiast wymierzając grzywnę, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku. Powyższe oznacza, że w każdej sytuacji, gdy została wniesiona skarga, organ powinien wypełnić ciążący na nim obowiązek wynikający z art. 54 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Omawiana grzywna ma charakter dyscyplinująco – represyjny. Wymierzenie jej jest zatem uzależnione od łącznego zaistnienia dwóch warunków, to jest złożenia przez skarżącego wniosku oraz niewykonanie w ogóle lub wykonanie po upływie ustawowego terminu obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy podkreślić, że dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 wskazanej wyżej ustawy z uchybieniem terminu przez organ nie skutkuje oddaleniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09, podniesiono bowiem, iż skoro z art. 54 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 tej ustawy. W istocie zatem przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 ustawy obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Oznacza to, że nie przestanie on istnieć w przypadku przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy z uchybieniem 30 – dniowego terminu. W niniejszej sprawie E. S. skargę złożyła w siedzibie organu w dniu 21 kwietnia 2009 r., natomiast do sądu skarga ta została przekazana przez organ dopiero w dniu 3 sierpnia 2010 r., zatem ze znacznym uchybieniem 30 – dniowego terminu, o którym mowa w art. 54 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym należy wskazać, iż wniosek skarżącej o wymierzenie organowi grzywny był w pełni uzasadniony. Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że postępowanie organu w niniejszej sprawie wypełnia przesłankę określoną w art. 55 §1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi warunkującą możliwość wymierzenia grzywny. Organ nie wykonał bowiem ustawowego obowiązku przekazania skargi w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Natomiast to, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość, bowiem zadaniem grzywny nie jest tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej, lecz także represyjnej i prewencyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego również wysokość grzywny ustalona przez Sąd pierwszej instancji jest adekwatna do niewypełnienia ciążącego na organie obowiązku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.