I SAB/Wa 215/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Sawa (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędzia WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w przedmiocie rozpoznania odwołania 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie przez Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii postępowania w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2019 r. nr [...]; 3. zasądza od Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii na rzecz skarżącego A. B. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE A. B. (dalej jako "skarżący") pismem z [...] lipca 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rozwoju (obecnie Minister Rozwoju, Pracy i Technologii) (dalej jako "Minister" lub "organ") w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2019 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi wskazał, że choć akta przedmiotowej sprawy wraz z odwołaniem przekazane zostały do Ministra w dniu [...] kwietnia 2019 r., jak również skarżący wystąpił z ponagleniem do wydania decyzji, do chwili obecnej nie zapadło rozstrzygnięcie kończące postępowanie odwoławcze. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w dniu [...] grudnia 2019 r., tj. już po wniesieniu odwołania, ustalono, że w dniu [...] maja 2019 r. zmarła współwłaścicielka nieruchomości, której dotyczy postępowanie, tj. I. C. Wobec powyższego pismem z [...] lipca 2020 r. wystąpiono do syna zmarłej o nadesłanie dokumentów potwierdzających następstwo prawne po ww. osobie wraz ze wskazaniem adresów spadkobierców. Do chwili obecnej nie nadesłano jednak żądanej dokumentacji. W tej sytuacji postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] zawieszono postępowanie odwoławcze od decyzji z [...] kwietnia 2019 r. i zobowiązano syna zmarłej oraz Prezydenta Miasta [...] do wystąpienia w terminie 3 miesięcy, do właściwego sądu powszechnego z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku lub do notariusza o sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia. W tym stanie rzeczy nie jest możliwe zakończenie niniejszego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, czy też przewlekłość postępowania, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Jak wynika natomiast z akt niniejszej sprawy, Ministrowi nie można w chwili obecnej zarzucić przewlekłego prowadzenia postępowania, bowiem przed dniem rozpatrzenia skargi przez Sąd, tj. w dniu [...] sierpnia 2020 r. wydał postanowienie nr [...], którym zawiesił postępowanie dotyczące odwołania od decyzji z [...] kwietnia 2019 r., do czasu ustalenia następców prawnych po zmarłej I. C. Powyższe miało miejsce już po wniesieniu skargi, ale przed dniem wyrokowania. Co do zasady zawieszenie postępowania administracyjnego, aczkolwiek nie kończy tego postępowania, to jednak znosi (od dnia wydania stosownego postanowienia) stan bezczynności organu. Konieczność zawieszenia postępowania jest bowiem równoznaczna z wystąpieniem obiektywnej przeszkody procesowej, tamującej dalszy bieg postępowania, co uniemożliwia organowi – do czasu usunięcia tej przeszkody – rozpoznanie sprawy co do meritum (natomiast ustanie ww. przeszkody obliguje organ do bezzwłocznego podjęcia zawieszonego postępowania, którego to obowiązku strona może dochodzić przy pomocy kolejnej skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania). Oczywiście legalność (zgodność z prawem) postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego może zostać poddana kontroli sądu administracyjnego, niemniej jednak może to mieć miejsce w odrębnym postępowaniu sądowym, zainicjowanym we właściwym terminie stosowną skargą strony. Wskazane okoliczności mają znaczenie w sprawie o tyle, że wywołują bezprzedmiotowość postępowania sądowego. Sąd, skoro organ nie prowadzi już postępowania przewlekle, jak i nie pozostaje w bezczynności, nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 p.p.s.a., tj. w przypadku uznania zasadności skargi zobowiązać organu do wydania w zakreślonym terminie decyzji (jak już bowiem wskazano, wydanie takiej decyzji jest uzależnione od uprzedniego ustania przeszkody procesowej, stwierdzonej w postanowieniu zawieszającym postępowanie albo od wyeliminowania, w odrębnym postępowaniu, ww. postanowienia z obrotu prawnego). Skoro zatem niniejsze postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe należało je umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wydanie przez organ administracji postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego przed datą wyrokowania w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania, czy nawet przed datą złożenia skargi, nie stanowi natomiast przeszkody do orzekania przez sąd administracyjny o tym, czy przewlekłość miała miejsce, czy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W sytuacji zatem, gdy sąd uzna, że zawieszenie postępowania administracyjnego czyni niemożliwym zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie, to nie oznacza, że zwolniony jest od oceny, czy w toku całego postępowania doszło do bezczynności lub przewlekłości w działaniach organu. W szczególności konieczne jest zbadanie stanu sprawy na etapie poprzedzającym wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 września 2014 r. sygn. akt I OSK 563/14; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że przewlekłe prowadzenie przez Ministra postępowania w niniejszej sprawie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika natomiast z akt niniejszej sprawy, po otrzymaniu w dniu [...] maja 2019 r. odwołania skarżącego oraz w dniu [...] maja 2019 r. odwołania kolejnej strony postępowania od decyzji z [...] kwietnia 2019 r., Minister w sierpniu 2019 r. rozpoczął gromadzenie dokumentacji odnoszącej się do nieruchomości, której dotyczy postępowanie oraz umożliwiającej ustalenie kręgu stron (wydruki z księgi wieczystej, wnioski o udostępnienie danych osobowych z rejestru PESEL, przeglądanie rejestrów notarialnych). W dniu [...] grudnia 2019 r. organ uzyskał informację o zgonie I. C, wobec czego wystąpił do syna zmarłej o nadesłanie dokumentów potwierdzających następstwo prawne po ww. osobie wraz ze wskazaniem adresów spadkobierców. W związku z nienadesłaniem żądanej dokumentacji, postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. zawiesił postępowanie odwoławcze. Zgodnie natomiast z art. 103 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256), zawieszenie postępowania administracyjnego wstrzymało bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Dotyczy to zatem także terminów załatwienia sprawy (art. 35-36 Kodeksu postępowania administracyjnego). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że niezależnie od czasu trwania zwłoki w załatwieniu sprawy, podjęcie rozstrzygnięcia o zawieszeniu postępowania w sprawie oznacza, że bezczynność, czy przewlekłość organu ustaje. Okres zawieszenia postępowania nie jest stanem bezczynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2007 r. sygn. akt II OSK 1380/07; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sytuacji nie sposób uznać, aby przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 202 § 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.