I C 786/25

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt: I C 786/25</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 6 lutego 2026 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie następującym:</p> <table> <colgroup> <col width="186"/> <col width="525"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>sędzia Ewa Oknińska</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>sekretarz sądowy <span class="anon-block">A. P.</span> </p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2026 r. w <span class="anon-block">O.</span> </p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> z powództwa Syndyka Masy Upadłości <span class="anon-block">P. S.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> przeciwko <span class="anon-block">P. S.</span>, <span class="anon-block">K. S.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną</strong> </p> <p>I.  uznaje za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości <span class="anon-block">P. S.</span> umowę o całkowity podział majątku wspólnego oraz ustanowienia służebności osobistej zawartej w dniu 10 stycznia 2024 r. przed notariuszem <span class="anon-block">J. M.</span> w <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> (Rep. A numer <span class="anon-block">(...)</span>) pomiędzy upadłym <span class="anon-block">P. S.</span> a <span class="anon-block">K. S.</span>, której przedmiotem było dokonanie całkowitego podziału majątku wspólnego, w ten sposób, że własność lokalu mieszkalnego nr <span class="anon-block">(...)</span>, stanowiącego odrębną nieruchomość, położonego przy <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span>, dla którego Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">P.</span> prowadzi <span class="anon-block">(...)</span> wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej wynoszącym <span class="anon-block">(...)</span>, objętym <span class="anon-block">(...)</span> nabyła w całości <span class="anon-block">K. S.</span> oraz nieodpłatne i dożywotnie ustanowienie służebności osobistej polegającej na prawie zamieszkania i korzystania z całego lokalu mieszkalnego na rzecz <span class="anon-block">P. S.</span>, zmienionej aneksem – aktem notarialnym zawartym w dniu 19 stycznia 2024 r. przed notariuszem <span class="anon-block">J. M.</span> w <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> (Rep. A numer <span class="anon-block">(...)</span>),</p> <p>II.  zasądza od pozwanych na rzecz powoda kwotę 10.817 zł tytułem kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty,</p> <p>III.  nakazuje ściągnąć od pozwanych na rzecz Skarbu Państwa – Sąd Okręgowy w Olsztynie kwotę 21.407 zł tytułem opłaty sądowej od pozwu, od której uiszczenia zwolniony był powód.</p> <p>sędzia Ewa Oknińska</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I C 786/25</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód Syndyk Masy Upadłości <span class="anon-block">P. S.</span> w pozwie skierowanym przeciwko <span class="anon-block">K. S.</span> i <span class="anon-block">P. S.</span> wniósł o uznanie za bezskuteczną w całości w stosunku do masy upadłości <span class="anon-block">P. S.</span> umowy o całkowity podział majątku wspólnego oraz ustanowienia służebności osobistej zawartej w dniu 10 stycznia 2024 r. przed notariuszem <span class="anon-block">J. M.</span> w Kancelarii Notarialnej w <span class="anon-block">P.</span> (Rep. A numer <span class="anon-block">(...)</span>) pomiędzy upadłym <span class="anon-block">P. S.</span> a <span class="anon-block">K. S.</span>, której przedmiotem było dokonanie całkowitego podziału majątku wspólnego, w ten sposób, że własność <span class="anon-block">(...)</span>, stanowiącego odrębną nieruchomość, położonego przy ul<span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span>, powiat <span class="anon-block">(...)</span>, województwo <span class="anon-block">(...)</span>, dla którego Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">P.</span>, prowadzi <span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block">(...)</span> nabyła w całości <span class="anon-block">K. S.</span> oraz nieodpłatnie i dożywotnie ustanowienie służebności osobistej polegającej na prawie zamieszkania i korzystania z całego lokalu mieszkalnego na rzecz <span class="anon-block">P. S.</span>, zmienionej aneksem – aktem notarialnym zawartym w dniu 19 stycznia 2024 r. przed notariuszem <span class="anon-block">J. M.</span> w Kancelarii <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> (Rep. A numer <span class="anon-block">(...)</span>).</p> <p>Nadto powód wniósł o zasądzenie od pozwanych solidarnie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p>W uzasadnieniu powód wskazał, że w dniu 10 stycznia 2024 r. <span class="anon-block">P. S.</span> zawarł z pozwaną <span class="anon-block">K. S.</span> (małżonką) w formie aktu notarialnego umowę o całkowity podział majątku wspólnego oraz ustanowienia służebności osobistej. Na mocy wyżej wskazanej umowy <span class="anon-block">K. S.</span> nabyła w całości własność <span class="anon-block">(...)</span> stanowiącego odrębną nieruchomość położonego przy <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span>, dla którego Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">P.</span> prowadzi <span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block">(...)</span> oraz nieodpłatnie i dożywotnio ustanowiono służebność osobistą polegającą na prawie zamieszkiwania i korzystania z całego lokalu mieszkalnego przez <span class="anon-block">P. S.</span>. W umowie wskazano, że nabycie własności lokalu przez pozwaną <span class="anon-block">K. S.</span> następuje bez spłat i dopłat. Dnia 19 stycznia 2024 r. pozwani zawarli aneks do wyżej wskazanej umowy, w którym wskazali, że z tytułu umowy o całkowity podział majątku wspólnego pozwana tytułem spłaty zapłaci pozwanemu Piotrowi Strękowskiemu w gotówce kwotę 150.000 zł.</p> <p> <span class="anon-block">P. S.</span> w dniu 8 kwietnia 2025 r. wniósł o ogłoszenie upadłości. Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">O.</span> V Wydział Gospodarczy postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2025 r. sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> ogłosił upadłość <span class="anon-block">P. S.</span> jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, wyznaczając syndyka <span class="anon-block">R. M.</span>. Powód wskazał, że do dnia wytoczenia powództwa zgłosiło się 7 wierzycieli na łączną kwotę 336.228,24 zł.</p> <p>Pozwana <span class="anon-block">K. S.</span> w wyniku dokonanej umowy uzyskała korzyść majątkową, którą Syndyk oszacował na kwotę 237.844,80 zł. W ocenie powoda wysokość ceny udziału tj. 150.000 zł została zaniżona przez strony umowy, a ponadto powód kwestionuje fakt rzekomej zapłaty ceny gotówką. Ponadto pozwany <span class="anon-block">P. S.</span> uzyskał korzyść majątkową w kwocie 190.275,84 zł. Syndyk wskazał, że w czasie dokonywania podziału majątku upadły posiadał liczne zadłużenia, o których małżonka upadłego musiała wiedzieć. Obecnie wierzyciele nie mogą dokonać zajęcia udziału oraz zaspokoić się z majątku upadłego, chociażby w niewielkiej części. Upadły oświadczył, że nie posiada żadnego majątku.</p> <p>W ocenie powoda, gdyby niedokonanie całkowitego podziału majątku wspólnego przez wyzbycie przez upadłego udziału w prawie własności nieruchomości (bez zaspokojenia wierzycieli z uzyskanej rzekomej ceny spłaty) oraz nieodpłatne i dożywotnie ustanowienie służebności osobistej, to wartość jego majątku byłaby większa. Tym samym wierzyciele mieliby szanse zostać zaspokojeni w części. Biorąc pod uwagę niewypłacalność upadłego zarówno na dzień dokonywania podziału majątku jak i na dzień wniesienia pozwu, należy uznać, że czynność ta stanowiła celowe działanie, mające na celu wyprowadzenie jedynego wartościowego składnika majątku upadłego. Upadły miał świadomość, że wyzbywając się majątku w drodze podziału majątku oraz ustanowienie służebności osobistej działa na niekorzyść wierzycieli. W momencie dokonywania spornego podziału upadły miał świadomość swojej trudnej sytuacji finansowej. <em> <!-- -->(pozew k. 4-7, k. 116-119)</em>.</p> <p>W odpowiedzi na pozew pozwana <span class="anon-block">K. S.</span> wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów procesu.</p> <p>W uzasadnieniu przyznała fakt zawarcia umowy o podział majątku wspólnego oraz umowy ustanowienia służebności osobistej. Pozwana wskazała, że powództwo nie zostało udowodnione zarówno co do zasady jak i co do wysokości. W ocenie pozwanej umowa o podział miała charakter odpłatny, o czym przesądza fakt oświadczeń złożonych w akcie notarialnym. Pozwana wskazała, że przeniesienie własności całego lokalu mieszkalnego przez <span class="anon-block">P. S.</span> na jej rzecz wynikało z faktu, że spłaciła zaciągnięte przez <span class="anon-block">P. S.</span> umowy pożyczki, z tytułu których łącznie zobowiązanie pozwanego wynosiło 66.000 zł. Zdaniem pozwanej wartość nieruchomości jako całości została wyceniona przez strony umowy o podział szacunkowo na 200.000 zł, dlatego zapłata przez pozwaną na rzecz pozwanego kwoty 34.000 zł oraz spłata z tytułu przeniesienia prawa własności tej nieruchomości pożyczek zaciągniętych przez pozwanego <span class="anon-block">P. S.</span> na łączną kwotę 66.000 zł jawi się jako całkowicie uzasadniona w przedmiotowym stanie faktycznym.</p> <p>Ponadto w ocenie pozwanej określenie wartości przedmiotu sporu zarówno w odniesieniu do wartości nieruchomości jak i w odniesieniu do wartości służebności mieszkania jest oderwane od rzeczywistości i nie powinno być przez Sąd akceptowane.</p> <p>Następnie pozwana wskazała, że nie zdawała sobie sprawy z tego w jakiej wysokości zobowiązania pozwany <span class="anon-block">P. S.</span> zaciągał, jaka kwota pozostała do spłaty, a także czy należności względem wierzycieli są wymagalne.</p> <p> <em> <!-- -->(odpowiedź na pozew <span class="anon-block">S. P.</span> k. 134-141)</em> </p> <p>Pozwany <span class="anon-block">P. S.</span> w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu. W uzasadnieniu przyznał fakt zawarcia umowy o podział majątku wspólnego oraz umowy ustanowienia służebności osobistej. Pozwany wskazał, że powództwo nie zostało udowodnione zarówno co do zasady jak i co do wysokości. W ocenie pozwanego umowa o podział miała charakter odpłatny, o czym przesądza fakt oświadczeń złożonych w akcie notarialnym. Pozwany wskazał, że przeniesienie własności całego lokalu mieszkalnego na rzecz pozwanej <span class="anon-block">S. P.</span> wynikało z faktu, że pozwana spłaciła zaciągnięte przez niego umowy pożyczki, z tytułu których łącznie zobowiązanie pozwanego wynosiło 66.000 zł. Zdaniem pozwanego wartość nieruchomości jako całości została wyceniona przez strony umowy o podział szacunkowo na 200.000 zł, dlatego zapłata przez pozwaną na rzecz pozwanego kwoty 34.000 zł oraz spłata z tytułu przeniesienia prawa własności tej nieruchomości pożyczek zaciągniętych przez pozwanego <span class="anon-block">P. S.</span> na łączną kwotę 66.000 zł jawi się jako całkowicie uzasadniona w przedmiotowym stanie faktycznym.</p> <p>Ponadto w ocenie pozwanego określenie wartości przedmiotu sporu zarówno w odniesieniu do wartości nieruchomości jak i w odniesieniu do wartości służebności mieszkania jest oderwane od rzeczywistości i nie powinno być przez Sąd akceptowane.</p> <p>Pozwany wskazał, że konsekwentnie na przestrzeni całego 2024 r. stopniowo dokonywał spłaty swoich wierzycieli i zmniejszał skalę zadłużenia z kwoty uzyskanej od pozwanej z tytułu umowy o podział w wysokości 34.000 zł. Łącznie pozwany dokonał spłaty w wyżej wskazanym okresie na kwotę 32.479,33 zł.</p> <p>Następnie pozwany wskazał, że pozwana <span class="anon-block">K. S.</span> nie zdawała sobie sprawy z tego w jakiej wysokości zobowiązania pozwany zaciągał, jaka kwota pozostała do spłaty, a także czy należności względem wierzycieli są wymagalne.</p> <p> <em> <!-- --> (odpowiedź na pozew <span class="anon-block">P. S.</span> k. 151-159)</em> </p> <p>W piśmie z dnia 5 grudnia 2025 r. powód podniósł zarzut niewiarygodności pożyczek i fikcyjności spłaty. Wskazał, że przedłożone umowy pożyczek są dokumentami prywatnymi, nieposiadającymi daty pewnej w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 81)">art. 81 k.c.</a> Ponadto z dokumentacji otrzymanej od Naczelnika Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">P.</span> wynika, iż upadły nie złożył deklaracji PCC w związku z pożyczkami (rzekomo) zaciągniętymi od <span class="anon-block">A. S.</span>i <span class="anon-block">D. R.</span>. Nie zaprezentowano żadnych dowodów wykonania tych umów, poza oświadczeniami strony. Zdaniem powoda uzasadnia to przyjęcie, że przedstawione w załączniku odpowiedzi na pozew dokumenty pożyczek powstały dla pozoru, wyłącznie jako zabezpieczenie transakcji dokonanej przez pozwanych z pokrzywdzeniem wierzycieli. Niezależnie od powyższego, nawet przy hipotetycznym założeniu, że pożyczki te były rzeczywiste, obrona pozwanych i tak jest nieskuteczna prawnie. W ocenie syndyka działanie dłużnika, który w stanie niewypłacalności wybiera z grona swoich wierzycieli wyłącznie osoby najbliższe i zaspokaja je w całości, wyzbywając się w zamian jedynego wartościowego składnika majątku (mieszkania), stanowi niedozwoloną preferencję wierzycieli.</p> <p> <em> <!-- -->(pismo powoda z dnia 5 grudnia 2025 r. k. 236-237v.)</em> </p> <p>Pozwani ustosunkowując się do pisma powoda z dnia 5 grudnia 2025 r. złożyli oddzielnie pisma tożsamej treści datowane na 18 grudnia 2025 r. i 19 grudnia 2025 r. W przedmiotowych pismach wskazali, że w całości podtrzymują stanowisko dotychczas wyrażone i zaprzeczają wszelkim twierdzeniom powoda o ile ich wyraźnie nie przyznali oraz kwestionują roszczenie w całości. Wskazali, iż potwierdzają, że doszło do płatności przez pozwaną <span class="anon-block">K. S.</span> na rzecz pozwanego <span class="anon-block">P. S.</span> kwoty w wysokości 150.000 zł, która to została opisana w aneksie do aktu notarialnego z dnia 19 stycznia 2024 r. Podali, że wszystkie umowy pożyczki, które zostały przez nich przedłożone w toku przedmiotowego postępowania to czynności, które w rzeczywistości zostały przez pozwanego dokonane. Zdaniem pozwanych twierdzenia powoda o ich pozorności są całkowicie bezpodstawne i niczym niepoparte. Pozwani przyznali, że pozwany nie dopełnił obowiązku zapłaty stosownych podatków z tytułu zawartych umów, jednak wynikało to wyłącznie z jego niewiedzy i braku świadomości o ciążącym na nim obowiązku zapłaty PCC-3. W podsumowaniu pozwani wskazali, że podtrzymują w całości stanowisko o dokonaniu czynności mającej charakter odpłaty z uwzględnieniem kwoty zapłaconej przez pozwaną, która została ujęta w aneksie, zapłaty przez pozwaną ponad ww. kwotę 34.000,00 zł na poczet pokrycia zadłużenia pozwanego oraz zobowiązania się pozwanej do uregulowania pożyczek zaciągniętych przez pozwanego.</p> <p> <em> <!-- -->(pismo pozwanej z dnia 18 grudnia 2025 k. 265-269, pismo pozwanego z dnia 19 grudnia 2025 r. k. 273-278) </em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>W dniu 10 stycznia 2024 r. <span class="anon-block">K. S.</span> zawarła z <span class="anon-block">P. S.</span> w formie aktu notarialnego umowę o całkowity podział majątku wspólnego oraz umowę ustanowienia służebności osobistej. Pozwani oświadczyli, że w skład ich majątku wspólnego nabytego w czasie trwania małżeństwa wchodzi własność <span class="anon-block">(...)</span>, stanowiącego odrębną nieruchomość o łącznej powierzchni 66,40 m^{<!-- -->( 2 )}budynku nr <span class="anon-block">(...)</span> położonego przy <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span>, dla którego Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">P.</span> IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">(...)</span> wraz z udziałem wynoszącym <span class="anon-block">(...)</span>/<span class="anon-block">(...)</span> części w nieruchomości wspólnej, która stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali objętej <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Pozwani w § 4 umowy oświadczyli, że dokonują całkowitego podziału majątku wspólnego w ten sposób, że własność lokalu mieszkalnego wskazanego powyżej nabywa w całości <span class="anon-block">K. S.</span>. W § 5 ust. 1 wskazali, że wartość przedmiotu niniejszej umowy strony określiły na kwotę 200.000 zł. Natomiast w § 5 ust. 2 umowy strony oświadczyły, że z tytułu zawarcia niniejszej umowy nie czynią sobie wzajemnych spłat ani dopłat. Ponadto oświadczyli, że wszelkie roszczenia wynikające z całkowitego podziału majątku wspólnego objęte aktem notarialnym uznają za zaspokojone oraz, że nie wnoszą i w przyszłości zobowiązują się nie wnosić wobec siebie żadnych roszczeń z tego tytułu.</p> <p>W § 7 umowy pozwana <span class="anon-block">K. S.</span> oświadczyła, że ustanawia na przedmiotowym lokalu mieszkalnym nieodpłatną i dożywotnią służebność osobistą polegającą na prawie zamieszkiwania i korzystania z całego lokalu mieszkalnego, na rzecz swojego męża <span class="anon-block">P. S.</span>. Roczną wartość służebności osobistej <span class="anon-block">P. S.</span> określił na kwotę 8.000 zł.</p> <p>W dniu 19 stycznia 2024 r. pozwani zawarli w formie aktu notarialnego aneks do wyżej wskazanej umowy. Na mocy aneksu dodano § 2 umowy ust. 3 o treści: „Stawający oświadczyli, że nie doszło do ustalenia udziałów małżonków w majątku wspólnym z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku, w związku z powyższym udziały w majątku wspólnym są równe”. Ponadto uległ zmianie § 5 umowy, w którym to pozwani zmienili wartość przedmiotu umowy na 300.000 zł. Ponadto w ust. 2 pozwani oświadczyli, że z tytułu zawarcia umowy o całkowity podział majątku wspólnego <span class="anon-block">K. S.</span> tytułem spłaty zapłaciła <span class="anon-block">P. S.</span> kwotę 150.000 zł ze środków własnych, przed zawarciem umowy gotówką, której odbiór pokwitował <span class="anon-block">P. S.</span>.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: akt notarialny rep. <span class="anon-block">(...)</span> k. 10-14, akt notarialny rep. A nr <span class="anon-block">(...)</span> k. 15-16v., treść księgi wieczystej – k. 17-21)</em> </p> <p>Pozwany <span class="anon-block">P. S.</span> w dniu 8 kwietnia 2025 r. wniósł do Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">O.</span> wniosek o ogłoszenie upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. W spisie wierzycieli wymienił:</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> Bank S.A. wierzytelność w kwocie 62.121,00 zł, termin zapłaty 14.11.2024 r.,</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> Bank S.A. wierzytelność w kwocie 14.440,00 zł, termin zapłaty 01.10.2024 r.,</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> Bank S.A. wierzytelność w kwocie 13.933,00 zł, termin zapłaty 10.10.2024 r.,</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> S.A. wierzytelność w kwocie 71.019,67 zł, termin zapłaty 20.01.2025 r.,</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> S.A. wierzytelność w kwocie 10.970,00 zł, termin zapłaty 31.12.2027 r.,</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> S.A. wierzytelność w kwocie 10.034,00 zł, termin zapłaty 31.07.2027 r.,</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> S.A. wierzytelność w kwocie 8.842,00 zł, termin zapłaty 30.04.2026 r.,</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o. o. wierzytelność w kwocie 8.842,00 zł, termin zapłaty 30.04.2026 r.,</p> <p>- <span class="anon-block">L.</span>.pl sp. z o. o. wierzytelność w kwocie 2.216 zł, termin zapłaty 30.09.2025 r.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: wniosek dłużnika o ogłoszenie upadłości konsumenckiej wraz z załącznikami k. 22-32v.)</em> </p> <p>W dniu 14 kwietnia 2025 r. Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">O.</span> sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> ogłosić upadłość <span class="anon-block">P. S.</span>. Do pełnienia funkcji syndyka wyznaczył <span class="anon-block">O. Z.</span>.</p> <p>Powyższym postanowieniem wezwano wierzycieli upadłego do zgłoszenia wierzytelności syndykowi za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe.</p> <p>Wierzytelność w postępowaniu upadłościowym zgłosili:</p> <dl> <dt></dt> <dd> <p> <span class="anon-block">(...)</span> Bank S.A. w łącznej kwocie 68.374,89 zł, wynikającą z umowy o kredyt konsolidacyjny z dnia 30.10.2020 r.,</p> </dd> <dt></dt> <dd> <p>Podmiot zarządzający aktywami S.A. w łącznej kwocie 139.474,13 zł (termin płatności wierzytelności określono na 31.03.2025 r.),</p> </dd> <dt></dt> <dd> <p> <span class="anon-block">(...)</span> Bank S.A. w łącznej kwocie 92.548,39 zł, wynikające z umów kredytu z dnia 08.07.2021 r., 15.11.2021 r., 11 kwietnia 2024 r.,</p> </dd> <dt></dt> <dd> <p> <span class="anon-block">(...)</span> S.A. w łącznej kwocie 21.604,13 zł,</p> </dd> <dt></dt> <dd> <p> <span class="anon-block">(...)</span> S.A. w łącznej kwocie 3.663,89 zł,</p> </dd> <dt></dt> <dd> <p> <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o. o. w łącznej kwocie 8.120,00 zł, wynikająca z umowy pożyczki z dnia 7.10.2024 r.</p> </dd> <dt></dt> <dd> <p> <span class="anon-block">L.</span>.pl sp. z o. o. w łącznej kwocie 2442,81 zł, wynikająca z umowy pożyczki z dnia 25.11.2023 r.</p> </dd> </dl> <p> <em> <!-- -->(dowód: postanowienie z dnia 14 kwietnia 2025 r. sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> k. 33-34v., zgłoszenie wierzytelności k. 35-40, dokumentacja dotycząca zgłoszenia wierzytelności <span class="anon-block">(...)</span> S.A. k. 41-55, zgłoszenie wierzytelności k. 56-60, zgłoszenie wierzytelności k. 61-65, dokumentacja dotycząca zgłoszenia wierzytelności <span class="anon-block">P. (...)</span> Bank k. 66-77, zgłoszenie wierzytelności k. 78-83v., zgłoszenie wierzytelności k. 84-87v., zgłoszenie wierzytelności k. 88-92, zgłoszenie wierzytelności k. 93-98v., dokumentacja dotycząca wierzytelności Wonga.pl sp. z o.o. k. 99-109) </em> </p> <p>Pozwani złożyli do akt kserokopie:</p> <p>- umowy pożyczki z dnia 20.01.2023 r., zawartą miedzy <span class="anon-block">D. G.</span> a pozwanym <span class="anon-block">P. S.</span>, w której strony oświadczyły, że pożyczkodawca udziela pożyczkobiorcy (pozwanemu) pożyczki pieniężnej w kwocie 32.000 zł, powyższą kwotę pożyczkobiorca zobowiązał się zwrócić w terminie 16 miesięcy,</p> <p>- umowy pożyczki z dnia 15.04.2023 r., zawartą miedzy <span class="anon-block">A. S.</span> a pozwanym <span class="anon-block">P. S.</span>, w której strony oświadczyły, że pożyczkodawca udziela pożyczkobiorcy (pozwanemu) pożyczki pieniężnej w kwocie 34.000 zł, powyższą kwotę pożyczkobiorca zobowiązał się zwrócić w terminie 12 miesięcy.</p> <p> <em> <!-- --> (dowód: umowy pożyczki k. 142, 160, 223-224, 228-229)</em> </p> <p>Naczelnik Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">P.</span> nie odnotował złożenia deklaracji podatkowych PCC-3 dotyczących umów pożyczek z dnia 20 stycznia 2023 r. i 15 kwietnia 2023 r.</p> <p>Z treści dokumentu zawierającego informację o <span class="anon-block">P. S.</span>, wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wynika, iż w PIT-37 złożonym 20 stycznia 2021 r. za rok 2020 wskazał, że uzyskał on dochód w wysokości 34.600,00 zł, w PIT-37 złożonym 12 lutego 2022 r. złożonym za 2021 r. wskazał, że uzyskał dochód w wysokości 11.565,50 zł, w PIT-37 złożonym 9 lutego za 2022 r. wskazał, że uzyskał dochód w wysokości 3.150,60 zł, w PIT-37 złożonym 16 lutego 2025 r. za 2024 r. rok wskazał, że uzyskał dochód w wysokości 4.125,00 zł. Ponadto z informacji wynika, że pozwany złożył PIT-28 w dniu 19 kwietnia 2023 r. za 2022 r., w którym wskazał, że nie uzyskał żadnego przychodu ani dochodu, następny PIT-28 złożył 28 marca 2024 r. za 2023 r. wskazał w nim, że uzyskał 58.001,00 zł przychodu i 0 zł dochodu, ostatni PIT 28 złożył 1 kwietnia 2025 r. za 2024 r. wskazał w nim, że uzyskał 22.000,00 zł przychodu i 0 zł dochodu.</p> <p> <em> <!-- --> (dowód: pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">P.</span> wraz z załącznikami k. 238-258)</em> </p> <p>Obecnie pozwany <span class="anon-block">P. S.</span> pracuje na ¼ etatu, większość czasu spędza w domu. Miesięcznie zarabia około 900 zł. Nie posiada żadnego majątku. W chwili dokonywania podziału majątku nie miał innego majątku oprócz mieszkania. Pozwani są małżeństwem, pozostają w rozdzielności majątkowej od 2021 roku, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Pozwana <span class="anon-block">K. S.</span> pracowała w 2024 r., otrzymując minimalne wynagrodzenie za pracę.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: zeznania pozwanych k.303v.-305v.) </em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył co następuje:</strong> </p> <p>W świetle ustalonych okoliczności faktycznych sprawy, powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.</p> <p>Swoje rozstrzygnięcie Sąd oparł na przedłożonych w sprawie dokumentach, których wiarygodność nie została skutecznie podważona przez strony. Sąd nie dał wiary zeznaniom pozwanych, uznając je za niespójne, pozostające w sprzeczności z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Ponadto Sąd miał na uwadze, że pozwani byli bezpośrednio zainteresowani korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem sprawy, co w ocenie Sądu rzutowało na wiarygodność składanych przez nich wyjaśnień.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2)">art. 235^{<!-- -->2} § 1 pkt 2 k.p.c.</a> pominięto wnioski dowodowe powoda o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego jako nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W realiach niniejszej sprawy bez większego znaczenia pozostaje faktyczna wartość przekazanej nieruchomości, nadto Sąd uznał, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w pełni pozwala na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Ponadto pozwani przed wdaniem się w spór nie zakwestionowali wartości przedmiotu sporu.</p> <p>W pierwszej kolejności i dla porządku poczynionych rozważań wskazać należy, że stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19340930834" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe - Dz. U. z 1934 r. Nr 93, poz. 834 (art. 131)">art. 131 prawa upadłościowego</a>, w sprawach nieuregulowanych przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19340930834" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe - Dz. U. z 1934 r. Nr 93, poz. 834 (art. 127)">art. 127</a>-130a do zaskarżenia czynności prawnych upadłego, dokonanych z pokrzywdzeniem wierzycieli, przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 132;art. 133;art. 134)">art. 132-134</a> oraz przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego</a> o ochronie wierzyciela w przypadku niewypłacalności dłużnika stosuje się odpowiednio. Oznacza to, że w takim przypadku mają zastosowanie przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> o skardze pauliańskiej przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art. 527 k.c.</a> i następne.</p> <p>Dokonując merytorycznej oceny zgłoszonego powództwa, należy przede wszystkim wskazać, iż zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 1)">art. 527 § 1 k.c.</a>, gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć. Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527 § 2)">§ 2</a> omawianego artykułu czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności. Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 3)">art. 527 § 3 k.c.</a>).</p> <p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 1)">art. 527 § 1 k.c.</a> przesłankami skargi pauliańskiej są, zatem: 1) istnienie po stronie wierzyciela wierzytelności, 2) dokonanie przez dłużnika czynności prawnej z pokrzywdzeniem wierzyciela, 3) uzyskanie w wyniku tej czynności korzyści majątkowej przez osobę trzecią, 4) istnienie po stronie dłużnika świadomości pokrzywdzenia wierzyciela, 5) wiedza bądź możliwość dowiedzenia się przez osobę trzecią, uzyskującą korzyść majątkową, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela oraz 6) działanie osoby trzeciej w złej wierze.</p> <p>Istnienie i wymagalność wierzytelności pieniężnych objętych skargą pauliańską, zostało wykazane dokumentami. Niewątpliwie większość zobowiązań dłużnika istniała w chwili dokonania skarżonej czynności. Po dokonaniu skarżonej czynności pozwany <span class="anon-block">P. S.</span> zawarł w dniu 11 kwietnia 2024 r. umowę kredytu z <span class="anon-block">(...)</span> S.A., w dniu 7.10.2024 r. umowę pożyczki <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o. o.</p> <p>Istnienie wierzytelności nie było kwestionowane w niniejszej sprawie. Należy, zatem stwierdzić, że wierzytelności, o których ochronę występuje strona powodowa istnieją i są wymagalne.</p> <p>Należy zaznaczyć, że pozwana uzyskała korzyść majątkową, jako osoba będąca w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 3)">art. 527 § 3 k.c.</a>, w bliskim stosunku z dłużnikiem.</p> <p>W tych warunkach należało w pierwszej kolejności ocenić, czy wskutek czynności prawnej, dokonanej przez dłużnika:</p> <p>- czy pozwana <span class="anon-block">K. S.</span>, jako osoba bliska uzyskała korzyść majątkową;</p> <p>- czy czynność prawna dłużnika została dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli,</p> <p>- czy dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.</p> <p>Oceniając zaistnienie po stronie dłużnika dalszych przesłanek skargi pauliańskiej, a zatem świadomego dokonania przez niego czynności prawnej z pokrzywdzeniem wierzycieli należy zwrócić uwagę, że samo pojęcie dokonania przez dłużnika czynności prawnej z pokrzywdzeniem wierzycieli zdefiniowane zostało w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527 § 2)">§ 2</a> cytowanego wyżej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art. 527 k.c.</a> Co ważne do zastosowania tego przepisu nie jest konieczne wszczęcie postępowania egzekucyjnego i przeprowadzenie nieskutecznej egzekucji (por. wyrok SA w Warszawie z dnia 6 grudnia 1996 r.,<span class="anon-block">(...)</span>,) ani ogłoszenie upadłości dłużnika (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 września 1998 r., <span class="anon-block">(...)</span>, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2000 r., <span class="anon-block">(...)</span>). Wystarczy wykazanie, że wobec stanu majątku dłużnika niemożliwe jest zaspokojenie wierzytelności skarżącego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2000 r., <span class="anon-block">(...)</span>). Zgodnie ze stanowiskiem doktryny, jak też orzecznictwa, niewypłacalność dłużnika oznacza taki stan jego majątku, wykazany wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi, w którym egzekucja prowadzona zgodnie z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> nie może przynieść zaspokojenia wierzytelności pieniężnej przysługującej od dłużnika (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 1997 r. <span class="anon-block">(...)</span>). Jak ustalono w niniejszej sprawie, wskutek umowy o całkowity podział majątku wspólnego oraz umowy ustanowienia służebności wierzyciele zostali pozbawieni możności zaspokojenia roszczeń ze składnika majątkowego o znacznej wartości, jakim ówcześnie dłużnik jeszcze dysponował. Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, że dłużnik nie posiada żadnego majątku, a obecny stan masy upadłościowej nie pozwala na zaspokojenie wierzycieli. Mając na uwadze powyższe nie ulega wątpliwości, iż przenosząc własność nieruchomości, pozwalającej choćby na częściowe zaspokojenie należności uprawnionych, dłużnik działał na szkodę wierzycieli.</p> <p>W przedmiotowej sprawie wierzyciele utracili możliwość zaspokojenia się z majątku dłużnika, albowiem <span class="anon-block">P. S.</span> wyzbył się całego swojego majątku. Zatem dłużnik pogłębił swoją niewypłacalność wskutek dokonania podziału majątku wspólnego. Ponadto, okoliczność ta nie była kwestionowana przez stronę pozwaną, jak też przez samego dłużnika. Stan niewypłacalności dłużnika został zatem wykazany w sposób nie budzący wątpliwości.</p> <p>Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem, pokrzywdzenie wierzyciela należy oceniać nie według chwili dokonania czynności prawnej dłużnika z osobą trzecią, lecz według chwili jej zaskarżenia, oraz że wiążąca się z pokrzywdzeniem wierzyciela niewypłacalność dłużnika musi istnieć zarówno w chwili wystąpienia ze skargą pauliańską, jak i w chwili orzekania przez sąd o zawartym w niej żądaniu uznania czynności prawnej za bezskuteczną (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2001 r., <span class="anon-block">(...)</span>, nie publ., z dnia 23 lipca 2003 r., <span class="anon-block">(...)</span>, nie publ. lub z dnia 29 czerwca 2004 r., <span class="anon-block">(...)</span>, nie publ.).</p> <p>Niewątpliwie dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, albowiem wyzbywając się majątku, takie pokrzywdzenie przewidywał. Świadomość pokrzywdzenia nie musi dotyczyć konkretnego wierzyciela, wystarczy świadomość pokrzywdzenia któregokolwiek z wierzycieli. Dłużnik zawierając umowę o podział majątku z dnia 10 stycznia 2024 r. wyzbył się całego posiadanego przez siebie majątku na rzecz żony.</p> <p>W kontekście powyższego wskazać należy, że w wyniku dokonania w dniu 10 stycznia 2024 r. czynności prawnej, dłużnik wyzbył się majątku. W takiej zaś sytuacji zachodziły słuszne podstawy by uznać, że działanie dłużnika nastawione było na uczynienie niemożliwym zaspokojenie wierzycieli, albo ograniczenia takiej możliwości.</p> <p>Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że pozwana w wyniku wykonania wskazanej umowy uzyskała korzyść majątkową. W ocenie Sądu uzyskała ona pod tytułem darmym własność nieruchomości. Sąd nie dał przy tym wiary zeznaniom pozwanych, którzy twierdzili, że pozwana uiściła na rzecz pozwanego 150.000,00 zł zgodnie z aneksem do umowy oraz spłaciła zaciągnięte przez niego pożyczki od najbliższej rodziny oraz dopłaciła 34.000 zł pozwanemu, które zostały przekazane zdaniem pozwanego na rzecz spłaty innych zobowiązań finansowych. Pozwani w toku postępowania wielokrotnie zmieniali swoje stanowisko. Dla przykładu należy wskazać, że w odpowiedziach na pozew wskazali, że pozwana spłaciła zaciągnięte przez <span class="anon-block">P. S.</span> umowy pożyczki, z tytułu których łącznie zobowiązanie pozwanego wynosiło 66.000 zł oraz ponadto zapłaciła pozwanemu 34.000 zł. W pismach z dnia 18 i 19 grudnia 2025 r. pozwani wskazali, że pozwana zapłaciła na rzecz pozwanego 150.000 zł, spłaciła pożyczki w wysokości 66.000 zł oraz dopłaciła na rzecz pozwanego 34.000 zł. Natomiast na rozprawie z dnia 4 lutego 2026 r. pozwani wskazali już trzy pożyczki, których łączna wartość wynosiła 101.000 zł. Powyższe zachowanie pozwanych świadczy o braku konsekwencji w prezentowanej wersji zdarzeń oraz w znacznym stopniu podważa wiarygodność składanych przez nich zeznań. Wskazać należy także, że umowy pożyczki nie zostały zgłoszone do urzędu skarbowego, nie były oprocentowane, a ich spłata nie była w żaden sposób zabezpieczona. Ponadto należy wskazać, że dokonując oceny sytuacji finansowej pozwanych Sąd uznał za mało prawdopodobne, aby pozwana była w stanie zgromadzić i odłożyć środki pieniężne w łącznej wysokości przekraczającej 250.000 zł. Twierdzenia pozwanej w tym zakresie nie znajdują oparcia ani w zasadach doświadczenia życiowego, ani w zgromadzonym materiale dowodowym. Ponadto Sąd nie dał wiary zeznaniom pozwanej dotyczących rzekomej pożyczki udzielonej jej przez brata oraz zaciągnięcia kredytu w banku na spłatę mieszkania z tytułu podziału majątku, albowiem powyższe nie zostało w żaden sposób udokumentowane. Nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia pozwanych, jakoby pozwana miała oszczędności ze spadku, które przeznaczyła na spłatę małżonka. Powyższe okoliczności nie zostały udowodnione żadnymi dowodami. Twierdzenia pozwanych w tym zakresie pozostają w sprzeczności z treścią ich zeznań dotyczących ich sytuacji materialnej w zakresie zaspokajania podstawowych potrzeb. Pozwany wskazał, że zaciągał pożyczki na zakup łóżeczka dla dziecka, naprawę samochodu. Pozwana zaś osiągała minimalne wynagrodzenie za pracę.</p> <p>Wykazane zostało istnienie przesłanek warunkujących możliwość skorzystania przez powoda z ochrony pauliańskiej w zakresie umowy o podział majątku. Oczywistym przy tym jest, że <span class="anon-block">K. S.</span> (pozwaną) i jej męża <span class="anon-block">P. S.</span> - łączą „bliskie stosunki”, o jakich mowa w treści przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 3)">art. 527 § 3 k.c.</a> </p> <p>Sąd nie dał wiary zeznaniom pozwanej, jakoby ta nie miała wiedzy o zobowiązaniach męża. Stanowiska pozwanych w tej kwestii również pozostają ze sobą w sprzeczności, z jednej strony pozwana twierdzi, że nie miała wiadomości o ciężkiej sytuacji finansowej męża z drugiej strony twierdzi, że spłaciła zaciągnięte przez niego pożyczki w łącznej wysokości 101.000 zł. Ponadto dłużnik i pozwana są małżeństwem, wspólnie zamieszkują, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Powyższe okoliczności świadczą o pozostawaniu w bliskich relacjach i wiedzy o codziennym życiu małżonków, w tym ich problemach finansowych.</p> <p>Rozstrzygając o żądaniu pozwu, należy pamiętać o regulacji zawartej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 528)">art. 528 k.c.</a> Zgodnie z przywołanym przepisem, jeżeli wskutek czynności dokonanej przez dłużnika, osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik dział ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Powyższy przepis uwalnia powoda od obowiązku wykazania istnienia po stronie osoby trzeciej wiedzy odnośnie działania przez dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia. Zaś udowodnienie przez osobę trzecią, że nie wiedziała i mimo zachowanie najwyższej staranności – nie mogła się dowiedzieć o działaniu z pokrzywdzeniem wierzyciela – nie rodzi zwolnienia jej z odpowiedzialności wobec wierzyciela. Wiedza osoby trzeciej jest w tym wypadku całkowicie obojętna i pozostaje poza zakresem badania przez sąd przy rozpoznawaniu sprawy wszczętej na skutek skargi pauliańskiej w zakresie czynności nieodpłatnych Wskazać również należy, że zgodnie z wyrokiem SN z dnia 29 maja 2013 r., <span class="anon-block">(...)</span> czynność prawna, obejmująca przeniesienie własności nieruchomości z równoczesnym obciążeniem jej służebnością osobistą (na rzecz zbywającego, dłużnika) ma charakter czynności nieodpłatnej w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 528)">art. 528 k.c.</a> </p> <p>Odnosząc się natomiast do wierzytelności, powstałych po dokonaniu skarżonej czynności (z tytułu zawartej przez pozwanego w dniu 11 kwietnia 2024 r. umowy kredytu z <span class="anon-block">(...)</span> S.A., w dniu 7.10.2024 r. umowy pożyczki <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o. o.)</p> <p>wskazać należy, że skarżona czynność poprzedzała powstanie wierzytelności z tego tytułu. W omawianym przypadku zajdzie zatem konieczność rozważenia roszczenia powoda pod kątem spełnienia przesłanek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 530)">art. 530 k.c.</a> Przepis ten poszerza bowiem zastosowanie skargi pauliańskiej na sytuacje, gdy dłużnik najpierw dokonuje czynności powodujących jego niewypłacalność, a dopiero potem powstaje jego zobowiązanie w stosunku do wierzyciela. Chroni więc on tzw. wierzycieli przyszłych, czyli takich, których wierzytelności powstały po dokonaniu przez dłużnika czynności prawnej krzywdzącej wierzycieli. W związku z tą okolicznością w omawianym przypadku zaszła konieczność badania, czy dłużnik zdawał sobie sprawę z tego, że w związku ze swoją działalnością polegającą na wyzbyciu się majątku może mieć w przyszłości wierzycieli, a także, czy podjęta przez niego czynność zmierzała do jego pokrzywdzenia. W ocenie Sądu dłużnik w chwili rozporządzania mieniem zdawał sobie sprawę, że w przyszłości będzie odpowiadał za długi. Pozwany już wcześniej zaciągał kredyty konsolidacyjne, aby spłacać wcześniejsze zobowiązania. Do przyjęcia odpowiedzialności na tej podstawie nie jest istotne, czy osoba przyszłego wierzyciela była znana w chwili dokonania rozporządzenia majątkiem przez dłużnika i czy dłużnik znał konkretnie wielkość wierzytelności. Nie jest przy tym istotne, czy dłużnik wiedział, w jakiej konkretnie dacie powstanie zobowiązanie.</p> <p>W tym kontekście Sąd uznał, że zachodzą podstawy do stwierdzenia, że dłużnik zbywając nieruchomość, miał świadomość zarówno mającej powstać w przyszłości wierzytelności powoda, jak też działał z powziętym z góry zamiarem pokrzywdzenia wymienionego, tj. wyzbył się składnika majątkowego świadomie, w celu spowodowania, bądź pogłębienia, stanu swojej niewypłacalności i uniemożliwienia uzyskania zaspokojenia przez przyszłego wierzyciela.</p> <p>Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości <span class="anon-block">P. S.</span> umowę o całkowity podział majątku wspólnego oraz ustanowienia służebności osobistej zawartej w dniu 10 stycznia 2024 r. przed notariuszem <span class="anon-block">J. M.</span> w Kancelarii <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> (Rep. A numer <span class="anon-block">(...)</span>) pomiędzy upadłym <span class="anon-block">P. S.</span> a <span class="anon-block">K. S.</span>, której przedmiotem było dokonanie całkowitego podziału majątku wspólnego, w ten sposób, że własność <span class="anon-block">(...)</span> mieszkalnego <span class="anon-block">(...)</span>, stanowiącego odrębną nieruchomość, położonego przy ul<span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span>, dla którego Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">P.</span> prowadzi <span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block">(...)</span> wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej wynoszącej <span class="anon-block">(...)</span>, objętym <span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block">(...)</span> nabyła w całości <span class="anon-block">K. S.</span> oraz nieodpłatnie i dożywotnie ustanowienie służebności osobistej polegającej na prawie zamieszkania i korzystania z całego lokalu mieszkalnego na rzecz <span class="anon-block">P. S.</span>, zmienionej aneksem – aktem notarialnym zawartym w dniu 19 stycznia 2024 r. przed notariuszem <span class="anon-block">J. M.</span> w Kancelarii <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> (Rep. A numer <span class="anon-block">(...)</span>).</p> <p>Sąd ustalił, że dokonana czynność jest bezskuteczna w stosunku do masy upadłości, co wynika z przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19340930834" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe - Dz. U. z 1934 r. Nr 93, poz. 834 ()">prawa upadłościowego</a>. Wskazać należy, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19340930834" title="Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe - Dz. U. z 1934 r. Nr 93, poz. 834 (art. 134)">art. 134 prawa upadłościowego</a>, jeżeli czynność upadłego została uznana za bezskuteczną, to co wskutek tej czynności ubyło z majątku upadłego, podlega przekazaniu do masy upadłości</p> <p>Podkreślić należy, również że w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2022 r. sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> Sąd wskazał, że jeżeli przeniesienie prawa własności nieruchomości nastąpiło w zamian za ustanowienie służebności osobistej, to z punktu widzenia instytucji skargi pauliańskiej nie można "rozszczepiać" tych czynności i traktować ich jako dwóch niezależnych od siebie czynności w postaci umowy darowizny (w tym przypadku umowy o podział majątku) i ustanowienia ograniczonego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawa rzeczowego</a>. Ocena podstawy prawnej przeniesienia własności nie może być w tym przypadku przeprowadzana w oderwaniu od ustanowienia służebności osobistej na rzecz zbywców. Czynność prawna objęta skargą pauliańską prowadzi bowiem do pokrzywdzenia wierzycieli nie tylko z powodu wyzbycia się przez dłużników składnika majątkowego, z którego mogłaby ona uzyskać zaspokojenie, ale także z racji obciążenia nieruchomości służebnością osobistą skuteczną erga omnes. Tego rodzaju czynność prawna musi być uznana za zdziałaną ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, bowiem ewidentnie prowadzi do utrudnienia, a nawet uniemożliwienia egzekucji z nieruchomości, skoro dłużnik zyskuje przy tym ochronę i korzyść majątkową kosztem nieruchomości będącej przedmiotem umowy.</p> <p>Obciążenie nieruchomości służebnością, spowodowało, że w realiach rynkowych nieruchomość traci na atrakcyjności dla potencjalnych nabywców i dodatkowo utrudnia prowadzenie egzekucji z takiej nieruchomości. Czynność prawna prowadzi do pokrzywdzenia wierzycieli, nie tylko z powodu wyzbycia się przez dłużnika składnika majątkowego, z którego wierzyciele mogliby uzyskać zaspokojenie, ale także z racji obciążenia nieruchomości, które powoduje, że możliwość przeprowadzenia skutecznej egzekucji w takiej sytuacji doznaje istotnego ograniczenia i ma wpływ na zakres ewentualnego zaspokojenia. Stosownie bowiem do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1000;art. 1000 § 3)">art. 1000 § 3 k.p.c.</a> pozostają w mocy ujawnione przez wpis w księdze wieczystej lub złożenie dokumentu do zbioru albo nieujawnione w ten sposób, lecz zgłoszone najpóźniej na trzy dni przed terminem licytacji, użytkowanie, służebności i prawa dożywotnika, jeżeli przysługuje im pierwszeństwo przed wszystkimi hipotekami lub jeżeli nieruchomość nie jest hipotekami obciążona albo jeżeli wartość użytkowania, służebności i praw dożywotnika znajduje pełne pokrycie w cenie nabycia. Jednakże w wypadku ostatnim wartość tych praw będzie zaliczona na cenę nabycia. W tym przypadku w razie sprzedaży licytacyjnej nieruchomości na poczet ceny nabycia zostanie zaliczona wartość służebności (która w istocie pomniejszy wartość nieruchomości), czego efektem będzie zaspokojenie wierzyciela w mniejszym zakresie aniżeli w sytuacji, gdyby nieruchomość nie była obciążona takim prawem. Sama zaś służebność osobista – jako prawo niezbywalne (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 300)">art. 300 k.c.</a>), nie podlega egzekucji (wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 14 listopada 2012 r. – <span class="anon-block">(...)</span>, wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 5 marca 2020 r. – <span class="anon-block">(...)</span>).</p> <p>Z tych przyczyn na podstawie powołanych przepisów orzeczono jak w pkt I wyroku.</p> <p>O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> Powód wygrał sprawę w całości, dlatego pozwani są zobowiązani zwrócić przeciwnikowi koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Na zasądzoną kwotę 10.817 zł na rzecz powoda składa się: opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 10.800 zł.</p> <p>W punkcie III wyroku Sąd orzekł o kosztach sądowych na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 1)">art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> ustawy w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> Koszty sądowe obejmują opłatę sądową od pozwu od której powód był zwolniony na mocy ustawy w kwocie 21.407 zł. Pozwani przegrali proces w całości i dlatego zobowiązani są uiścić na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Olsztynie powyższe koszty sądowe.</p> <p>sędzia Ewa Oknińska</p> </div>