III FZ 650/22

SENTENCJA Dnia 15 grudnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 995/22 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 19 maja 2021 r., nr 1401-IEW2.4123.74.2020.6.JR w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z 23.09.2022 r. o sygn. III SA/Wa 995/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi J. S. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 19.05.2021 r., nr 1401-IEW2.4123.74.2020.6.JR, wydaną w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 61 § 3 i 5 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) 2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. 2.1. Skarżący w skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu nie podał jakichkolwiek okoliczności dotyczących złożonego wniosku. 2.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niewskazanie przez skarżącego żadnych okoliczności, które umożliwiałyby ocenę jego sytuacji finansowej. 3. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 3.1. Skarżący zaskarżył ww. postanowienie w całości i zażądał jego uchylenia i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że ewentualna egzekucja spowoduje, że będzie on pozbawiony kapitału o znacznej wysokości na niemożliwy do przewidzenia czas. W ocenie skarżącego, może to doprowadzić do konieczności pożyczenia środków finansowych na pokrycie jego pozostałych zobowiązań oraz poniesienia z tego tytułu dodatkowych kosztów. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Stosowanie do art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w część aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika nadto, że to na stronie skarżącej spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie. Dlatego też zawarta we wniosku argumentacja, powinna być poparta faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszego uzasadnienia, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd administracyjny o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Wskazać należy, że rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd związany jest zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, którymi są niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody - nie każdej, a jedynie znacznej - oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych od odwrócenia skutków. Przez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują ważną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Samo wniesienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie spełnia funkcji uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego. Ocena czy w danej sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy do sądu, z tym, że w znacznym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej przez stronę we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Brak szczegółowego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia bowiem jego merytoryczną ocenę. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi o nich wiedzieć i mieć możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Przy czym w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku Sąd nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. Aby sąd mógł stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, skarżący musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne. W rozpoznawanej sprawie skarżący, domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie podniósł takich okoliczności. 4.2. Należy podkreślić, że skarżący nie przedłożył razem z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji żadnych dokumentów źródłowych, które obrazowałyby jego aktualną sytuację finansową, jak również nawet nie uzasadnił, w jaki sposób brak przedmiotowego wstrzymania spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Takie dokumenty źródłowe przedłożył natomiast w toku postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy (sygn. III SPP/Wa 213/22). Jednakże skarżący w toku tego postępowania nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, jaka jest jego rzeczywista sytuacja finansowa. Wątpliwości rozpoznającego wniosek referendarza sądowego wzbudziło przede wszystkim źródło utrzymania skarżącego. Skarżący pomimo wezwania nie nadesłał wyciągu z wszystkich rachunków bankowych za ostatnie sześć miesięcy, co spowodowało brak możliwości dokładnego przeanalizowania wpływów finansowych na wszystkich rachunkach bankowych. W postanowieniu z 21.07.2022 r. WSA w Warszawie również uznał, utrzymując w mocy postanowienie referendarza sądowego, że skarżący nie przedstawił swojej sytuacji finansowej w sposób niebudzący wątpliwości. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje ponadto, że inne są przesłanki przyznania prawa pomocy inne zaś zastosowania instytucji wstrzymania wykonania decyzji. Samo wykazanie trudnej sytuacji finansowej nie wystarcza, by przyjąć, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej musi być poparty nie tylko stosowną dokumentacją obrazującą sytuację finansowo-majątkową wnioskodawcy, ale musi także wskazywać na konkretne zagrożenia płynące z wykonania zaskarżonej decyzji, czego w sprawie niniejszej zabrakło. W świetle powyższego nie można uznać, żeby WSA w Warszawie odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a. W skardze do tego Sądu, domagając się udzielenia ochrony tymczasowej, skarżący nie przedstawił żadnych danych oraz dokumentów, dzięki którym Sąd pierwszej instancji mógłby porównać majątek, którym dysponuje z obciążeniami publicznoprawnymi. Zarzuty zażalenia nie zasługują zatem na uwzględnienie. 4.3. Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Sędzia NSA Stanisław Bogucki