I OZ 1906/16

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.P. na postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zawarte w punkcie 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 84/16 w sprawie ze skargi A.P. na bezczynność Sądu Dyscyplinarnego Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 18 września 2015 r. postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu wniesionej przez A.P. skargi kasacyjnej, uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Gd 179/15, odrzucające jego skargę na bezczynność Sądu Dyscyplinarnego Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 84/16 w sprawie ze skargi A.P. na bezczynność Sądu Dyscyplinarnego Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 18 września, zobowiązał ten Sąd Dyscyplinarny do rozpoznania tego wniosku. Postanowieniem zawartym w punkcie 3 tego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zasądzono od Sądu Dyscyplinarnego Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku na rzecz A.P. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w skład tej kwoty wchodzi wpis od skargi w wysokości 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w wysokości 480 zł oraz zwrot równowartości uiszczonej opłaty skarbowej w wysokości 17 zł. Wynagrodzenie pełnomocnika zostało ustalone stosownie do treści § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) w związku z § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A.P., zaskarżając je w zakresie nieuwzględnienia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego oraz opłaty za czynności radcy prawnego w postępowaniu kasacyjnym. Zdaniem żalącego nieuwzględnienie tych składników kosztów postępowania narusza art. 200 oraz 205 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) ponieważ postępowanie kasacyjne było w niniejszej sprawie niezbędne do celowego dochodzenia praw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Podstawowy przepis rządzący zwrotem kosztów postępowania między stronami przed sądem pierwszej instancji, będący wyjątkiem od zasady przyjętej w art. 199 p.p.s.a., został zawarty w art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Kolejnym wyjątkiem od zasady ponoszenia przez stronę własnych kosztów postępowania, związanych z jej udziałem w sprawie, jest rozwiązanie zawarte w art. 203 i 204 p.p.s.a., zgodnie z którym rozliczenie niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego następuje między stronami postępowania sądowoadministracyjnego sensu stricte - skarżącym i organem administracji publicznej (art. 32) a podmiotem, który wniósł skargę kasacyjną. Stosownie do zawartego w nich unormowania koszty postępowania kasacyjnego podlegają zwrotowi "w obydwie strony", w zależności od wyniku sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, co jest związane z finansową odpowiedzialnością za wynik postępowania (zasada rezultatu). Niemniej jednak w obu tych przepisach "wynik postępowania" konsekwentnie został określony przez odniesienie do konkretnego rozstrzygnięcia zawartego w wyroku sądu pierwszej instancji (jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę; jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę; jeżeli oddalono skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji oddalającego skargę; jeżeli oddalono skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji uwzględniającego skargę). Świadczy to niezbicie o tym, że ustawodawcy chodziło w postępowaniu kasacyjnym o takie rozumienie "wyniku postępowania", które zależy od treści zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji. Innymi słowy, prawo do zwrotu kosztów służy tylko wówczas, gdy orzeczenie sądu kasacyjnego wypowiada się w kwestii dotyczącej zasadności samej skargi. Takiej oceny oczywiście nie zawierają postanowienia oddalające lub uwzględniające skargę kasacyjną na postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (np. o odrzuceniu skargi czy umorzeniu postępowania) i dlatego unormowanie zawarte w art. 203 i 204 p.p.s.a. nie odnosi się do nich. Takie rozwiązanie, przyjęte w p.p.s.a., nie niweczy jednak prawa skarżącego do otrzymania zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w przypadku uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji w następstwie uwzględnienia skargi kasacyjnej na postanowienie odrzucające skargę. W niniejszej sprawie nie ma przeszkód aby sąd pierwszej instancji ponownie rozpoznający sprawę zasądził na rzecz skarżącego, na podstawie art. 200 p.p.s.a. wszystkie koszty postępowania, w tym koszty postępowania kasacyjnego związane ze skargą kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu skargi, ponieważ podlegają one zaliczeniu, jak słusznie argumentowała strona skarżąca w zażaleniu, do poniesionych przez skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (tak m. in.: postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2005 r., sygn. II OSK 552/05; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w składzie siedmiu sędziów NSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. I OPS 4/07; postanowienie NSA z dnia 9 kwietnia 2014 r., sygn. I OSK 478/14). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.