II C 403/24

<p>Sygn. akt II C 403/24</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Pozwem z dnia 16 lutego 2024 roku, skierowanym przeciwko <span class="anon-block"> (...) Bank Spółce Akcyjnej</span> we <span class="anon-block">W.</span>, powód <span class="anon-block">R. K.</span> wniósł o pozbawienie wykonalności w całości tytułu wykonawczego w postaci wydanego przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 16 października 2017 roku, sygn. I Nc 1296/17, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem referendarza sądowego przy Sądzie Okręgowym we Wrocławiu z dnia 19 czerwca 2018 roku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 1 pkt. 1)">art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c.</a>, a ewentualnie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 1 pkt. 1)">art. 840 § 1 pkt 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (pkt. 2)">pkt 2 k.p.c.</a> Nadto, powód wniósł o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, ustalonych według norm prawem przepisanych.</p> <p> <em> <!-- --> (pozew k. 4-12)</em> </p> <p>W odpowiedzi na pozew pozwany bank wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, ustalonych według norm prawem przepisanych.</p> <p> <em> <!-- -->(odpowiedź na pozew k. 79-103)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>W dniu 20 grudnia 2007 roku powód zawarł z pozwanym bankiem umowę kredytu indeksowanego kursem CHF na kwotę 487.916,67. Zabezpieczenie spłaty kredytu stanowił m.in. weksel in blanco powoda z deklaracją wekslową. Powód zaniechał spłaty kredytu.</p> <p> <em> <!-- -->(niesporne; wniosek kredytowy k. 106-107, ocena wniosku k. 108-109, oświadczenie k. 175 umowa kredytu k. 49-51/176-178, regulamin k. 52-56/187-191, dyspozycje k. 179-186, aneks k. 57/195, zaświadczenie k. 58-60, wezwania do zapłaty k. 264-271, wezwanie do wykupu weksla k. 61/272-273, kopia weksla i deklaracji k. 274 i 275)</em> </p> <p>Nakaz zapłaty z dnia 16 października 2017 roku, wydanym w postępowaniu nakazowym pod sygn. I Nc 1296/17, Sąd Okręgowy we Wrocławiu nakazał <span class="anon-block">R. K.</span>, aby zapłacił z weksla w terminie dwóch tygodni <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> we <span class="anon-block">W.</span> kwotę 609.209,78 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 30 maja 2017 roku oraz kwotę 7633 zł tytułem kosztów postępowania, albo wniósł w terminie dwóch tygodni zarzuty. Orzeczeniu temu, wobec jego uprawomocnienia się, została nadana klauzula wykonalności w dniu 19 czerwca 2018 roku. Do pozwu o zapłatę załączono umowę kredytu.</p> <p> <em> <!-- -->(niesporne; kserokopie: nakazu k. 16, pozwu o zapłatę k. 277-280)</em> </p> <p>Na podstawie ww. tytułu wykonawczego na wniosek pozwanego banku przeciwko powodowi wszczęto egzekucję, która prowadzona jest przez Komornika Sądowego przy Sadzie Rejonowym <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">P. K.</span> pod sygn. Km 2182/19. Na dzień 29 kwietnia 2021 roku należność główna wynosiła 609.209,78 zł, a odsetki 158.321,10 zł. Na dzień 24 czerwca 2024 roku należność wynosiła 786.941,76 zł, w tym odsetki 177.721,98 zł.</p> <p> <em> <!-- -->(niesporne; pisma komornicze k. 33-47 i 305-314)</em> </p> <p>Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2023 roku, sygn. akt XII C 706/21, Sąd Okręgowego w Łodzi oddalił powództwo <span class="anon-block">R. K.</span> przeciwko <span class="anon-block"> (...) Bank S.A.</span> we <span class="anon-block">W.</span>. W pozwie powód domagał się ustalenia nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu hipotecznego indeksowanego kursem CHF oraz zapłaty nienależnie pobranych od niego świadczeń wobec upadku umowy. W uzasadnieniu skład orzekający wskazał, że podziela stanowisko strony powodowej odnośnie charakteru kwestionowanych postanowień umownych oraz konsekwencji ich eliminacji w postaci upadku umowy, przy tym jednak powództwo podlegało oddaleniu ze względu na brak wykazania interesu prawnego oraz skutecznie podniesienie zarzutu potrącenia przez bank.</p> <p> <em> <!-- -->(niesporne; kopia wyroku z uzasadnieniem k. 17-32)</em> </p> <p>Powód otrzymał od pozwanego banku wypowiedzenie ww. umowy kredytu. Powód otrzymał ww. nakaz zapłaty i nie wniósł zarzutów. W 2020 roku powód zgłosił się do kancelarii prawnych w celu udzielenia mu pomocy prawnej w zakresie postanowień niedozwolonych zawartych w spornej umowie.</p> <p> <em> <!-- -->(niesporne; przesłuchanie powoda e-protokół 00:09:30 i 00:17:48 k. 345v-346)</em> </p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o załączone do akt sprawy dokumenty, których wiarygodności żadna ze stron nie zakwestionowała, a nie budziły one wątpliwości Sądu co do rzetelności. Sąd ostatecznie pominął treść przesłuchania powoda w części, w jakiej nie miała znaczenia dla niniejszego postępowania. Mając na uwadze stanowiska stron oraz charakter niniejszego postępowania, a także motywy leżące u podstaw rozstrzygnięcia, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2)">art. 235^{<!-- -->2} § 1 pkt 2 k.p.c.</a> Sąd pominął wnioski pozwanego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego i zeznań świadka jako niemające istotnego znaczenia dla sprawy.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>W niniejszej sprawie powód wniósł o pozbawienie wykonalności w całości tytułu wykonawczego w postaci wydanego przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 16 października 2017 roku, sygn. I Nc 1296/17, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem referendarza sądowego przy Sądzie Okręgowym we Wrocławiu z dnia 19 czerwca 2018 roku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 1 pkt. 1)">art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c.</a>, a ewentualnie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 1 pkt. 1)">art. 840 § 1 pkt 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (pkt. 2)">pkt 2 k.p.c.</a> </p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1)">art. 840 § 1 k.p.c.</a> dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840 pkt. 1)">pkt 1</a>.); po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może oprzeć powództwo także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, na zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zgłoszenie tego zarzutu w sprawie było z mocy ustawy niedopuszczalne, a także na zarzucie potrącenia (pkt 2.); małżonek, przeciwko któremu sąd nadał klauzulę wykonalności na podstawie art. 787, wykaże, że egzekwowane świadczenie wierzycielowi nie należy się, przy czym małżonkowi temu przysługują zarzuty nie tylko z własnego prawa, lecz także zarzuty, których jego małżonek wcześniej nie mógł podnieść (pkt 3.).</p> <p>Wskazany przepis normuje powództwo przeciwegzekucyjne, nazywane powództwem opozycyjnym, zmierzające do zmiany sytuacji prawnej wynikającej z faktu istnienia tytułu wykonawczego o określonej treści, tj. stwierdzającego obowiązek świadczenia podlegający przymusowemu wykonaniu na drodze egzekucji sądowej. Przedmiotem żądania pozbawienia albo ograniczenia wykonalności mogą być tytuły wykonawcze nadające się do egzekucji sądowej prowadzonej w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> </p> <p>W sprawie nie budzą wątpliwości legitymacje procesowe stron – powództwo opozycyjne przysługuje dłużnikowi wskazanemu w treści tytułu wykonawczego przeciwko wierzycielowi – ani dopuszczalność ustanowienia przedmiotem powództwa ww. orzeczenia sądu.</p> <p>Jeżeli podstawą tytuły wykonawczego jest orzeczenie sądowe, jak w niniejszej sprawie, dłużnik nie może w powództwie opozycyjnym kwestionować istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 1 pkt. 1)">art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c.</a>), a może oprzeć to powództwo tylko na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, jak również na zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zgłoszenie tego zarzutu w sprawie było z mocy ustawy niedopuszczalne, a także na zarzucie potrącenia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 1 pkt. 2)">art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.</a>). Tym samym, wskazać jednoznacznie należy, że powództwo opozycyjne nie jest wyłomem w ochronie prawomocności materialnej orzeczenia. Powództwo opozycyjne nie jest środkiem zaskarżenia – nie zmierza do uchylenia lub merytorycznej zmiany prawomocnego orzeczenia – a jedynie udaremnienia (trwale bądź tymczasowo, w całości bądź w części) możliwości wszczęcia i prowadzenia egzekucji sądowej na podstawie danego tytułu wykonawczego. Powództwo to jest zatem wyłącznie merytorycznym środkiem obrony przed egzekucją.</p> <p>W niniejszej sprawie podważanym tytułem egzekucyjnym jest orzeczeniem, co stanowi przeszkodę uniemożliwiającą oparcie powództwa opozycyjnego na zaprzeczeniu zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2024 r. II CSKP 1628/22). Ewentualne odmienne zapatrzenie oznaczałoby, że powództwu opozycyjnemu został przyznany walor kolejnego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, a co również prowadziłoby do zaprzeczenia prekluzji faktów i dowodów wynikającej z prawomocności materialnej merytorycznego orzeczenia.</p> <p>Nadto, wynikająca z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 365;art. 365 § 1)">art. 365 § 1 k.p.c.</a> moc wiążąca wyroku dotyczy związania sentencją, a nie uzasadnieniem wyroku innego sądu, czyli przesłankami faktycznymi i prawnymi przyjętymi za jego podstawę. Zakresem prawomocności materialnej jest objęty tylko ostateczny wynik rozstrzygnięcia, a nie jego przesłanki. Wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 19 kwietnia 2023 roku nie mógł wpłynąć na ocenę Sądu w sprawie niniejszej co do nadania klauzuli wykonalności orzeczeniu Sądu Okręgowego we Wrocławiu. Wyrok wydany w sprawie o ustalenie i zapłatę z powództwa powoda nie jest prejudykatem w sprawie niniejszej.</p> <p>Jednocześnie, wskazać należy, że powód nie wykazał, aby spełnił świadczenie albo aby wygasło ono na skutek dokonanego potrącenia czy na skutek innego zdarzenia, do którego doszło po wydaniu nakazu zapłaty.</p> <p>Na marginesie, wskazać należy również, że w sprawie nie mogły odnieść skutku arbitralne stwierdzenia powoda o tym, że Sąd Okręgowy we Wrocławiu, wydając ww. nakaz zapłaty z weksla, nie badał zawartej przez strony postanowień umowy kredytu pod kątem ich niedozwolonego charakteru. Obowiązkiem Sądu, który zrealizował się w wymienionym postępowaniu, było zbadanie deklaracji wekslowej, która stanowiła podstawę wypełnienie weksla. Stwierdzić można natomiast z całą pewnością, że uwzględniając powództwo wniesione przez pozwanego w niniejszej sprawie, uznał, że jest ono zasadne. Powód nie przeczył zabezpieczenia spłaty kredytu wekslem ani wypowiedzenia mu umowy kredytu przez Bank, jak i również tego, że nie był zainteresowany udziałem w wytoczonym przez Bank procesie o zapłatę, nie wnosząc zarzutów od doręczonego mu nakazu zapłaty. W braku odmiennych dowodów, wskazać należy, że powód według własnego swobodnego uznania, zaniechał podejmowania jakichkolwiek kroków w celu zakwestionowania wydanego nakazu zapłaty, a tym samym przedstawienia swego stanowiska wobec twierdzeń pozwu, w którym wskazano na stosunek podstawowy, wniesionego do Sądu Okręgowego we Wrocławiu, który to z kolei po zbadaniu weksla, deklaracji wekslowej i podstaw do jego wypełnienia, wydał nakaz zapłaty. Od dnia doręczenia nakazu zapłaty powód mógł wnieść zarzuty, a później – skorzystać z nadzwyczajnych środków zaskarżenia, o ile ich wniesieni było uzasadnione. Pozwem wniesionym w niniejszej sprawie powód próbuje udaremnić skutki własnych zaniedbań.</p> <p>W ocenie Sądu, mając na uwadze okoliczności rozpoznawanej sprawy, nie sposób przyjąć, jakoby powód pozbawiony był ochrony konsumenckiej, w tym zapewnianej mu na mocy unijnej Dyrektywy 93/13.</p> <p>W tym stanie rzeczy powództwo podlegało oddaleniu.</p> <p>Podstawę orzeczenia o kosztach procesu stanowił <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> Pozwany wygrał postepowanie główne, zaś strona powodowa – postępowanie uboczne w przedmiocie zabezpieczenia. Na koszty procesu poniesione przez pozwanego w postępowaniu głównym składały się wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 10.800 zł i opłaty skarbowe od pełnomocnictw w kwocie 34 zł. Na koszty procesu poniesione przez stronę powodową w postępowaniu zażaleniowym składały się wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 5.400 zł i opłata sądowa od zażalenia w kwocie 200 zł. Wynagrodzenie pełnomocników zostało określone na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935) – co do postępowania głównego stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100 § 2;art. 100 § 2 pkt. 7)">§ 2 pkt 7</a> oraz co do postępowania zażaleniowego stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98 § 10;art. 98 § 10 ust. 2;art. 98 § 10 ust. 2 pkt. 2)">§ 10 ust. 2 pkt 2</a>. Tym samym, Sąd zasądził od strony powodowej na rzecz pozwanego kwotę 5.234 zł, a więc pomniejszając koszty procesu pozwanego w postępowaniu głównym o koszty procesu strony powodowej w postępowaniu zażaleniowym. O odsetkach od kosztów procesu orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1^{<!-- -->1} k.p.c.</a> </p> </div>