III SA/Wa 179/16

SENTENCJA Straszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2015 nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2010 r. postanawia 1) przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 250 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt złotych) 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. UZASADNIENIE C. Sp. z o.o. (dalej – "skarżąca", "spółka") wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka argumentowała, że nie ma środków finansowych na opłacenie kosztów sądowych. Spółka zaprzestała prowadzenia działalności operacyjnej w 2011 r. Ostatnie towary zalegające w magazynie sprzedała w 2012 r. Wniosek o ogłoszenie upadłości spółki Sąd oddalił, z uwagi na brak wystarczających środków finansowych do prowadzenia postępowania upadłościowego. Rachunek bankowy spółki jest zablokowany przez komornika. Podjęte czynności windykacyjne w stosunku do dłużnika spółki okazały się nieskuteczne z powodu niewypłacalności dłużnika. Z oświadczeń skarżącej wynika, że kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych za ostatni rok obrotowy wyniosła [...] zł, a strata z działalności – 434.451,21 zł. W toku postępowania skarżąca złożyła m.in.: bilans i rachunek zysków i strat na dzień 30 października 2017 r., zeznanie podatkowe i sprawozdanie finansowe za 2016r., wyciągi z rachunku bankowego, listę księgowań. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej – "P.p.s.a."). W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W pierwszej kolejności, zauważyć należy, że zasadą jest, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.). Powyższe oznacza, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 P.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Na obecnym etapie postępowania kosztem, którego poniesienie jest niezbędne do rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez spółkę jest wpis w wysokości 23.756 zł. W ocenie referendarza sądowego, z oświadczeń i dokumentów dotyczących sytuacji finansowej spółki wynika, że w istocie, w obecnej sytuacji nie jest ona w stanie uiścić tego wpisu w całości. Zauważyć bowiem należy, że aktualnie sytuacja finansowa spółki jest wyjątkowo skomplikowania. Z przedstawionych przez spółkę danych wynika bowiem, że skarżąca nie uzyskuje przychodów z prowadzonej działalności. Ma zajęte rachunki bankowe. Ponadto Sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, z uwagi na brak wystarczających środków finansowych do prowadzenia postępowania upadłościowego. Powyższe, w ocenie referendarza sądowego, nie oznacza jednak, że spółka chociażby symbolicznie nie jest w stanie partycypować w kosztach wszczętego postępowania. Zauważyć bowiem należy, że jak wynika z nadesłanej listy księgowań spółka deklaruje ponoszenie niektórych kosztów związanych z jej funkcjonowaniem np. opłaty za prowadzenie ksiąg, które nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu kosztów sądowych. Stąd symboliczny wyraz uczestnictwa skarżącej w kosztach niniejszego postepowania wyrażony w sentencji. O przyznaniu skarżącej prawa pomocy zadecydował również fakt, że skarżąca na etapie postępowania przed Sądem I instancji również została zwolniona częściowo od wpisu od skargi (powyżej 250 zł, zob. postanowienie z 10 czerwca 2016 r.). Aktualnie sytuacja finansowa skarżącej nie uległa znaczącej zmianie, tym samym nie zaistniały okoliczności do odmiennej oceny jej zdolności płatniczych. W ocenie referendarza sądowego, powyższe okoliczności, a także konieczność umożliwienia skarżącej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, uzasadnia przyznanie skarżącej prawa pomocy we wskazanym zakresie. Tego rodzaju orzeczenie zabezpiecza prawo strony do sądu, nie skutkując równocześnie przeniesieniem na współobywateli konieczności ponoszenia pełnych kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.