I FZ 301/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G.K. i G.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1613/20 o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi G.K. i G.G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 30 września 2020 r., nr 2401-IOV2_.4103.141,142.2019/JK UNP: 2401-20-174489 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2012 r. do grudnia 2013 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 27 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1613/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił sporządzenia - na wniosek G.K. i G.G. (dalej łącznie "Strona" lub "Skarżący") - uzasadnienia wyroku tego Sądu z 13 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1613/20, oddalającego skargę Skarżących na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 30 września 2020 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2012 r. do grudnia 2013 r. Sąd pierwszej instancji stwierdził bowiem, że wniosek Skarżących o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.), dalej "P.p.s.a.", i - mimo złożenia przez Stronę wniosku o przywrócenie ww. terminu – nie został on przywrócony. W zażaleniu na powyższe postanowienie Strona zarzuciła naruszenie art. 141 § 2 P.p.s.a., polegające na arbitralnym i dowolnym uznaniu, jakoby sam fakt złożenia wniosku o uzasadnienie po upływie przewidzianego w ustawie terminu automatycznie wykluczał jego uwzględnienie, podczas gdy nie sposób abstrahować od okoliczności konkretnego przypadku, które w niniejszej sprawie - zważywszy na niezawiniony przez Stronę błąd pełnomocnika - przemawiają za umożliwieniem Skarżącym zakwestionowania nieodpowiadającego prawu rozstrzygnięcia zapadłego w pierwszej instancji, poprzez sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, otwierającego drogę do wniesienia skargi kasacyjnej. Z tych względów Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. W uzasadnieniu zażalenia zaakcentowano szczególnie fakt, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku zostało zawinione przez ówczesnego pełnomocnika Skarżących, na co nie mieli oni żadnego wpływu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie - mając na uwadze argumentację zażalenia - Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za zasadne zakreślić granice sprawy poddanej ocenie tego Sądu w sprawie zainicjowanej zażaleniem Skarżących. Otóż przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 27 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1613/20, o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku tego Sądu z 13 maja 2021 r. w sprawie o tej samej sygnaturze akt. Sąd pierwszej instancji uznał bowiem, że wniosek Skarżących został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 2 P.p.s.a. (czego Strona nie kwestionuje), a powody tego uchybienia nie zostały przez sądy administracyjne obu instancji uznane za wystarczające dla przywrócenia niedochowanego terminu (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 30 września 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1613/20 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 czerwca 2022 r., sygn. akt I FZ 279/21). W takim stanie rzeczy ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie wywołanej zażaleniem Skarżących z 24 sierpnia 2022 r. podlega wyłącznie prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku z 13 maja 2022 r. Kwestie związane z przyczyną uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku wykraczają poza granice niniejszej sprawy, a ponadto zostały one już prawomocnie przesądzone. Zgodnie zatem z art. 141 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym (§ 1). W sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (§ 2). Z uwagi na to, że wyrokiem z 13 maja 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Skarżących na decyzję organu, zastosowanie w sprawie znajdował przepis art. 141 § 2 P.p.s.a. Ww. wyrok został wydany po rozpoznaniu skargi na posiedzeniu niejawnym, a odpis sentencji tego wyroku doręczono pełnomocnikowi Skarżących - adwokatowi E.K. - 20 maja 2021 r. (k. 58). Okoliczność ta nie jest w sprawie kwestionowana. W związku z tym określony w art. 141 § 2 P.p.s.a. siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia przedmiotowego orzeczenia, obliczony wg reguł przewidzianych w art. 83 P.p.s.a., upływał 27 maja 2021 r. (czwartek). Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 13 maja 2021 r. został zaś złożony przez Skarżących 8 czerwca 2021 r., tj. dwunastego dnia po upływie ustawowego terminu do jego złożenia. Tym samym odmowa sporządzenia przez Sąd pierwszej instancji uzasadnienia wyroku z 13 maja 2021 r. była zasadna i prawidłowa. Na zakończenie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że Skarżący nie kwestionują samego faktu uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Niemniej jednak zdają się nie akceptować stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego odnośnie ich wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Jeszcze raz zatem podkreślić należy, że kwestie te nie mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym postępowaniu. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- 3