I SA/Go 377/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Asesor WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej producentowi rolnemu oddala skargę w całości. UZASADNIENIE A.W. (powoływany dalej jako: "strona", "skarżąca", "wnioskodawca"), reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (powoływanego dalej jako: "organ odwoławczy", "Dyrektor OR ARiMR") z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Biuro Powiatowe (powoływanego dalej jako: "organ pierwszej instancji", "Kierownik BP ARiMR") z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] przyznającą skarżącej pomoc finansową w kwocie 32.117,50 zł. Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny. W dniu 6 listopada 2019 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek Skarżącej o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy obejmowały co najmniej 30% danej uprawy. Wraz z wnioskiem wpłynęły następujące załączniki: protokół nr [...] oraz [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnych zjawiska atmosferycznego, kserokopię polisy ubezpieczeniowej C. nr [...] z potwierdzeniem opłaty. Skarżąca wnioskowała o udzielenie pomocy finansowej do: - powierzchni upraw rolnych (z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych), na której wystąpiły szkody w wysokości, co najmniej 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy, do powierzchni 47,08 ha; - powierzchni upraw rolnych (z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych), na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy na powierzchni tej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy, spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy – do powierzchni 34,31 ha. Dalej organ pierwszej instancji, wskazując na treść § 13v ust. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.) stwierdził, że pomoc pomniejsza się o 50 %, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50 % powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego ryzyka, wskazanego w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, tj. suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna oraz obsunięcia się ziemi lub lawiny. Organ podkreślił, że z dostarczonych wraz z wnioskiem polis ubezpieczeniowych wynika, iż okres ubezpieczenia to [...].07 – [...].11. 2019 r. Z dołączonego do wniosku protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym wynika, że komisja stwierdziła wystąpienie szkód powstałych w wyniku suszy w dniu [...] czerwca 2019 r. Ostatecznie organ stwierdził, że łączna powierzchnia ubezpieczonych upraw w gospodarstwie rolnym Skarżącej w dniu wystąpienia szkody wynosiła 0,00 ha, ponieważ okres ubezpieczenia upraw rolnych to [...].07 – [...].11.2019 r., natomiast dzień wystąpienia szkody to [...].06.2019 r. Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wskazując w jego treści, że stwierdzony przez komisję do spraw oszacowania suszy dzień – [...].06.2019 r., jako dzień stwierdzenia wystąpienia szkód w wyniku suszy, został określony w sposób całkowicie arbitralny i znacznie poprzedzał fakt zgłoszenia przez stronę wystąpienia szkody spowodowanej suszą. Szkoda została zgłoszona w dniach 10 oraz 11 lipca 2019 r. i Skarżąca nie rozumie, dlaczego wystąpienie szkody zostało określone na dzień [...].06.2019 r., albowiem producent rolny, zajmujący się swoimi uprawami, najlepiej wie, w którym momencie następuje w jego gospodarstwie rolnym szkoda oraz w jakim zakresie. Zjawisko atmosferyczne, jakim jest susza, może spowodować straty dopiero na przełomie kilku gorętszych dni. Określenie przez komisję dnia wystąpienia szkody na dzień [...].06.2019 r. odbiega od rzeczywistego stanu faktycznego i jest wysoce uznaniowe. W wyniku rozpoznania odwołania organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji, podzielając w całości stanowisko i argumentację tegoż organu. Organ drugiej instancji w uzasadnieniu decyzji w szczegółowy sposób odniósł się do powierzchni poszczególnych upraw, okresów ich ubezpieczenia, wskazał na podstawie jakich danych Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowego Instytutu Badawczego ustalono dzień wystąpienia suszy. Decyzja organu drugiej instancji została przez Skarżącą zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucono: 1. utrzymanie w mocy decyzji wydanej na podstawie nieprawidłowej podstawy prawnej; 2. błędne ustalenie stanu faktycznego istniejącego w niniejszej sprawie, poprzez: a) przyjęcie, że w dniu wystąpienia szkód, uprawy rolne Skarżącej nie były ubezpieczone, zgodnie z przepisem § 13v ust. 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015r., w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR {Dz. U. z 2015r. Poz. 187 ze zm.), b) przyjęcie, że umowa ubezpieczenia, zawarta przez stronę skarżącą w dniu [...].06.2019r., nie obejmowała co najmniej 50% upraw w gospodarstwie rolnym strony skarżącej, c) przyjęcie, że szkoda wystąpiła w dniu [...].06.2019r., w sytuacji, gdy zgodnie z informacjami zamieszczonymi na stronie internetowej Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowego Instytutu Badawczego, tj. "SMSR - System Monitoringu Suszy Rolniczej", zagrożenie suszą nastąpiło w zakresie Gleb kategorii IV dopiero w miesiącu sierpniu 2019 roku, a faktycznie szkoda wystąpiła w miesiącu lipcu 2019 roku, zgodnie ze zgłoszeniem szkody z dnia [...].07.2019r. oraz [...].07.2019r., stosownie do treści protokołów nr [...] oraz nr [...]. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi drugiej instancji, uzupełnienie materiału dowodowego, poprzez przeprowadzenie dowodu z wydruku ze strony internetowej Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowego Instytutu Badawczego, dotyczącego zagrożenia suszą na poziomie gminy w 2019 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Na wstępie przypomnieć należy, że podstawie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a." sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2020 r. przyznającą skarżącej pomoc finansową w kwocie 32.117,50 zł. Na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawę skierowano do rozpoznania w trybie uproszczonym. Spór między stronami niniejszego postępowania sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organy zasadnie uznały, że skarżącej przysługuje jedynie częściowa pomoc finansowa z tytułu szkody w uprawach rolnych spowodowanej wystąpieniem w 2019 r. suszy. Wyjaśnić zatem należy, że zasady przyznawania pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach powstały szkody na skutek suszy w 2019 r., zostały określone w wydanym na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1505) rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.) oraz w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L z 2014 r. poz. 193 s. 1.). Stosownie do treści § 13v ust. 1 rozporządzenia w 2019 i 2020 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu: 1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2) w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy; 3) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014. Zgodnie z ust. 2 omawianego przepisu pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana: 1) na warunkach określonych w przepisach rozporządzenia nr 702/2014 oraz zgodnie z przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji, albo 2) zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1408/2013 oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą nie więcej niż 30% średniej rocznej produkcji rolnej, o której mowa w pkt 1. Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej (§ 13v ust. 4 rozporządzenia). W ust. 6 § 13v rozporządzenia wskazano, że do wniosku, o którym mowa w ust. 4, dołącza się: 1) kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5, który poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8, zawiera informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi; 2) informacje dotyczące producenta rolnego i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacje o wysokości otrzymanej pomocy publicznej, o których mowa w art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z rozporządzeniem nr 702/2014; 3) oświadczenie albo zaświadczenia dotyczące pomocy de minimis oraz informacje niezbędne do udzielenia tej pomocy, o których mowa w art. 37 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z rozporządzeniem nr 1408/2013; 4) oświadczenie producenta rolnego o liczbie posiadanych w dniu szacowania szkód przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy lub konie. Wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku, o którym mowa w ust. 4, powierzchni uprawy, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, oraz stawki pomocy (§ 13v ust. 7 rozporządzenia RM). Natomiast wysokość stawki pomocy, o której mowa w ust. 7, będzie uzależniona od wielkości szkód powstałych na powierzchni danej uprawy, o których mowa w ust. 1 pkt 2, lub od obsady posiadanych przez producenta rolnego zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy lub konie na powierzchnię wieloletnich użytków zielonych w gospodarstwie rolnym tego producenta (§ 13v ust. 8 rozporządzenia RM). Stosownie zaś do treści § 13v ust. 13 rozporządzenia RM pomoc, o której mowa w ust. 1, nie przysługuje, jeżeli łączna kwota pomocy otrzymanej na podstawie odrębnych przepisów oraz otrzymanych odszkodowań przekracza kwotę, o której mowa w ust. 10. Powyższy przepis uzależnia zatem wysokość ostatecznie przyznawanej pomocy od posiadania ubezpieczenia do co najmniej 50% powierzchni upraw, od jednego z ryzyk wymienionych w rozporządzeniu. Z brzmienia cytowanego powyżej przepisu wynika, że pomniejszenie pomocy odnosi się do sytuacji braku umowy ubezpieczenia w dniu wystąpienia szkody. Istotne z punktu zastosowania ww. przepisu było zatem ustalenie okresu trwania ubezpieczenia wynikającego z polisy oraz ustalenia daty powstania szkody. Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżąca załączyła do wniosku o udzielenie pomocy m.in. protokół nr [...] oraz [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnych zjawiska atmosferycznego, gdzie jako dzień wystąpienia szkody wskazano [...].06.2019 r. oraz kserokopię polisy ubezpieczeniowej C. nr [...] z potwierdzeniem opłaty. Polisa obejmowała okres ubezpieczenia od [...].07.2019 r. do [...].11.2019 r. Na podstawie tych dokumentów organy ARiMR przyjęły, że w dniu wystąpienia szkody w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym skarżącej nie było ubezpieczonych i przyznały skarżącej pomoc finansową w pomniejszonej wysokości. Wyjaśnić również należy, że postępowanie przed organami ARiMR uregulowane jest w art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2019 r., poz. 1505 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Zasadniczo zatem w postępowaniu organy ARiMR nie stosują tych przepisów K.p.a., które nakładają na nie obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. W postępowaniach tych inicjatywa dowodowa pozostawiona jest co do zasady stronie. Zastosowanie znajduje natomiast przepis art. 80 K.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W ocenie Sądu przepis ten nie został w sprawie naruszony bowiem organ w sposób wyczerpujących rozpatrzył zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Dokonując jego prawidłowej i logicznej oceny organ prawidłowo wywiódł, że w dniu wystąpienia szkody skarżąca nie posiadała ubezpieczenia co najmniej 50 % upraw w gospodarstwie. Wyjaśnić należy, że z literalnego brzmienia § 13v ust. 13 rozporządzenia RM wynika, że przy ustalaniu przesłanki pomniejszenia pomocy nie ma znaczenia moment zawarcia umowy ubezpieczenia, lecz ważny jest fakt ubezpieczania upraw w dniu wystąpienia szkody (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 października 2020r. sygn. akt III SA/Gd 485/20; dostępny są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie natomiast do § 13v ust. 6 w zw. z § 5 ust. 5 Rozporządzenia RM za dzień wystąpienia szkody należy przyjąć dzień, w którym faktycznie została ona stwierdzona przez Komisję. Niemniej jednak zgodnie z § 5 ust. 5 Rozporządzenia RM w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z ust. 2 pkt 2, wojewoda potwierdza wystąpienie szkód, sporządzając adnotację na tym protokole. Skoro zatem szkoda w gospodarstwie skarżącej wystąpiła w dniu [...].06.2019r. a z przedłożonej przez skarżącą polisy o nr [...] wynika, że zakres tego ubezpieczenia obejmuje uprawy rolne skarżącej od dnia [...].07.2019 r., to zasadny jest wniosek organu, że areał wynikający z tej polisy nie może zostać uznany jako ubezpieczony przez skarżącą w dniu wystąpienia szkody. Wobec powyższego bez znaczenia pozostaje okoliczność podnoszone przez Skarżącą w skardze. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych ani też przepisów postępowania w stopniu istotnym mającym wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę w całości.