II OSK 1870/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt II SA/Sz 942/07 o odrzuceniu skargi M. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt II SA/Sz 942/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę M. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] lipca 2007 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, iż skargę na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] lipca 2007 r. wniósł w dniu 17 sierpnia 2007 r. pełnomocnik skarżącego – adwokat K. Ł.. Dnia 19 września 2007 r. Przewodniczący Wydziału II Sądu wydał zarządzenie o ustaleniu wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 100 zł, stosownie do przepisu § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), którego odpis przesłano pełnomocnikowi strony. W dniu 2 października 2007 r. pełnomocnik skarżącego przelał na rachunek bankowy Sądu kwotę 100,00 zł, tytułem wpisu od wniesionej skargi. Sąd pierwszej instancji podał, iż zgodnie z art. 219 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Stosownie zaś do art. 221 p.p.s.a., pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro pełnomocnik skarżącego przy wnoszeniu skargi nie uiścił należnego wpisu od skargi w terminie, to na podstawie art. 221 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł M. D. reprezentowany przez adwokata K. Ł.. Postanowienie zaskarżono w całości, zarzucając: 1. naruszenie przepisów art. 219 § 1 w związku z art. 221 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyjęcie, iż skarga wniesiona w niniejszej sprawie została do sądu w rozumieniu w/w normy podczas gdy została ona wniesiona do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. i tym samym nie podlegała obowiązkowi jednoczesnego jej opłacenia pod rygorem wskazanym w art. 221 p.p.s.a.; 2. naruszenie przepisu 221 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż skarga wniesiona do WSA w Szczecinie za pośrednictwem organu administracji nie była prawidłowo opłacona podczas gdy stosowna opłata została wniesiona w dniu 2 października 2007 r., a więc po wydaniu zarządzenia z dnia 19 września 2007 r. w przedmiocie ustalenia wpisu sądowego i przed wydaniem skarżonego postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi. W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne M. D. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że skarga została faktycznie wniesiona do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. a nie bezpośrednio do Sądu, stąd nie można było stosować normy wskazanej w art. 219 p.p.s.a. Zdaniem skarżącego należało wezwać go do wniesienia stosownej opłaty. Ponadto w chwili wydania zaskarżonego postanowienia stosowna opłata była uiszczona, bowiem w dniu 2 października 2007 r. przelano na konto Sądu kwotę 100 zł zgodnie z zarządzeniem o ustaleniu wpisu sądowego z dnia 19 września 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej "p.p.s.a.", skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem, zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zawiera usprawiedliwione podstawy zaskarżenia, jednakże jej uwzględnienie następuje z innych przyczyn, aniżeli wskazane w uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a, sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skutki braku opłaty uzależnione są od tego, czy pismo podlega opłacie stałej, czy też stosunkowej oraz od tego, czy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika. Jak stanowi art. 221 p.p.s.a., pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Celem przepisu art. 221 p.p.s.a. jest uiszczenie bez wezwania opłaty stałej od pisma wnoszonego przez adwokata lub radcę prawnego. Artykuł 230 § 1 p.p.s.a. przewiduje dwa rodzaje wpisów: wpis stosunkowy i wpis stały. W ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowano zasadę, że wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne; w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231). Jeżeli więc przedmiotem sprawy nie są należności pieniężne, od których pobiera się wpis stosunkowy w zależności od wysokości należności objętych zaskarżeniem, to w sprawie należy uiścić wpis stały. Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym - 100 zł. Przez "postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym", o których mowa w przepisie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, interpretowanego w zgodzie z przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy rozumieć postanowienia wydawane w toku postępowania administracyjnego, a nie postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty lub kończące postępowanie w sprawie, bądź też kończące postępowanie w jakimś zakresie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1730/06, ONSAiWSA 2007/4/81). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] lipca 2007 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] maja 2006 r. nakładające na M. D. karę pieniężną w wysokości 75.000 zł za nielegalne użytkowanie stacji paliw LPG. Przedmiotem zaskarżenia jest określona w zaskarżonym postanowieniu należność pieniężna, a zatem zgodnie z art. 231 p.p.s.a w niniejszej sprawie należny jest wpis stosunkowy. A zatem, odrzucenie skargi przez Sąd pierwszej instancji na zasadzie art. 221 p.p.s.a. należy uznać za niezasadne. Odnoście zarzutu skargi kasacyjnej, iż skarga została wniesiona do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., a nie do sądu administracyjnego, należy wskazać, iż zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Wprawdzie skargi nie ma jeszcze faktycznie w sadzie, jednakże datą wszczęcia postępowania sądowadministracyjnego jest dzień złożenia skargi w siedzibie organu lub dzień nadania skargi w placówce pocztowej. Należy także przypomnieć, że § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowił, iż wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego uiszcza się na wezwanie, po przekazaniu skargi sądowi, utracił moc obowiązującą od dnia 17 marca 2006r. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt SK 11/05 (Dz.U. Nr 45, poz. 322). Tym samym w dniu złożenia skargi nie istniał przepis, który przewidywał wyjątek od jednoznacznej zasady określonej w art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl powołanego przepisu, pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania do uiszczenia opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Za prawnie skuteczne należy uznać wniesienie przez adwokata lub radcę prawnego wpisu stałego od skargi po wniesieniu skargi, ale przed upływem terminu do jej wniesienia. Jednakże reguła ta nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie sprawie, bowiem od przedmiotowej skargi należny jest wpis stosunkowy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku art. 182 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł, ponieważ zgodnie z art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zgodnie z powyższą zasadą Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest rozstrzygać o kosztach postępowania kasacyjnego w orzeczeniu wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku, natomiast w niniejszej sprawie została rozpoznana skarga kasacyjna od postanowienia o odrzuceniu skargi.