I FPP 2/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Sylwester Marciniak (sprawozdawca), Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek, Sędzia WSA del. Mirella Łent, po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi R. O. o stwierdzenie, że nastąpiła przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I FSK 1892/07 ze skargi kasacyjnej R. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 lipca 2007 r., sygn. akt I SA/Sz 39/07 w sprawie ze skargi R. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 7 grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym postanawia: oddalić skargę o stwierdzenie przewlekłości postępowania UZASADNIENIE Pismem z dnia 8 listopada 2008 r. R. O. wniósł "zażalenie" na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, podnosząc, iż Naczelny Sąd Administracyjny do tej pory nie rozpoznał sprawy o sygn. akt I FSK 1892/07, ze skargi kasacyjnej wniesionej w dniu 27 sierpnia 2007 r. przez skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 lipca 2007 r., sygn. akt I SA/Sz 39/07. Skarżący wskazał, iż jest człowiekiem schorowanym, a nieuzasadniona przewlekłość go stresuje, co wpływa na jego stan zdrowia i rujnuje mu cały organizm, który wymaga stabilizacji i spokoju. Skarżący wniósł o uznanie zasadności skargi i o zasądzenie na jego rzecz 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. Nr 179, poz. 1843). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Stosownie do przepisu § 39 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2004 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 11, poz. 176) sprawy wniesione do sądu rozpoznaje się według kolejności wpływu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Liczba spraw wniesionych do Sądu jest przyczyną oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy. Istnieją jednak podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające bądź to wprost z przepisów ustawy, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 39 ust. 2 powołanej uchwały). W niniejszej sprawie strona skarżąca nie złożyła takiego wniosku do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy skarga kasacyjna R. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 lipca 2007 r., sygn. akt I SA/Sz 39/07, wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 26 września 2007 r. i została już tego samego dnia objęta niezbędnymi zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału II Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zauważyć należy, iż zarządzeniem z dnia 7 grudnia 2007 r. Przewodniczący Wydziału II przekazał przedmiotową skargę kasacyjną wraz z aktami według właściwości do Wydziału I Izby Finansowej, gdzie tego samego dnia podjęte zostały niezbędne zarządzenia w celu nadania sprawie biegu. Od 7 grudnia 2007 r. sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego datą miarodajną dla zbadania, czy w sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania, jest dzień 26 września 2007 r., bowiem z jednej strony przed tą datą Naczelny Sąd Administracyjny nie był w posiadaniu akt sprawy (a więc nie sposób uznać, iż właściwym punktem odniesienia w tym przypadku będzie podana przez skarżącego data złożenia przez jego pełnomocnika skargi kasacyjnej do WSA), a z drugiej strony skarżący nie może ponosić konsekwencji omyłkowego zarejestrowania sprawy w Wydziale II Izby Finansowej. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż z informacji uzyskanych w sekretariacie Wydziału I Izby Finansowej wynika, iż obecnie wyznaczane są terminy rozpraw w sprawach, które wpłynęły do Naczelnego Sądu Administracyjnego we wrześniu i październiku 2007 r., co oznacza, iż sprawa skarżącego, zgodnie z powołaną wyżej zasadą rozpoznawania spraw według kolejności wpływu, powinna być rozpoznana w styczniu 2009 r. Podkreślić należy, iż skarżący nie skorzystał z możliwości złożenia wniosku o rozpoznanie przedmiotowej sprawy poza kolejnością, tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł wziąć pod uwagę szczególnej sytuacji zdrowotnej skarżącego, co być może doprowadziłoby do szybszego rozpoznania sprawy. Stąd też, oceniając przesłanki stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż czynności sądu zmierzające do wydania w sprawie rozstrzygnięcia były terminowe i prawidłowe, a okresu oczekiwania na wyznaczenie rozprawy, w związku z brakiem wniosku strony o rozpoznanie sprawy poza kolejnością, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Wskazując dodatkowo na stosunkowo niewielkie przekroczenie jedynego wskazanego przez ustawodawcę (w art. 14 ustawy) terminu, który można uznać za wskazówkę w zakresie długości okresu oczekiwania na rozpoznanie sprawy stanowiącego nieuzasadnioną zwłokę, a więc 12 miesięcy (w momencie wniesienia skargi na przewlekłość postępowania okres ten w przedmiotowej sprawie wynosił ok. 13,5 miesiąca), stwierdzić należy, iż prawo skarżącego do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie zostało w istocie naruszone. Ze wskazanych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, orzekł jak w sentencji postanowienia.