II SAB/Kr 220/22

SENTENCJA Dnia 13 grudnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. Z. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Krakowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności; II. stwierdza, że Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w Krakowie dopuścił się bezczynności; III. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Krakowie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. w pozostałej części skargę oddala; V. zasądza od Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Krakowie na rzecz S. Z. kwotę 580 zł. (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE S. Z. pismem z dnia 14 września 2022r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność i przewlekłość Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Krakowie w udzieleniu informacji publicznej w zakresie wniosku z 4 sierpnia 2022 r. tj. czy rejon miejscowości Olkusz był terenem eksploatacji górniczej ołowiu, cynku bądź kadmu i czy pierwiastki te występują niejako naturalnie w rejonie miejscowości Klucze pod Olkuszem. W uzasadnieniu skargi podano, iż w terminie wynikającym z przepisów zawartych art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: "u.d.i.p."), organ nie udostępnił informacji, o którą wnioskowano. Wniesiono o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku, zasądzenie sumy pieniężnej w kwocie 1500 zł i kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z powodu nie wniesienia ponaglenia lub oddalenie, podając, iż wyznaczony pracownik przygotował projekt odpowiedzi na ww. zapytanie, która następnie została podpisana, zeskanowana oraz załączona do wiadomości e-mail, nadanej w dniu 11 sierpnia 2022 r. na błędnie wpisany adres skarżącego. W związku z powyższym doszło do oczywistej pomyłki pisarskiej podczas przepisywania adresu e-mail wnioskodawcy w projekcie odpowiedzi na wniosek. Organ do czasu wniesienia skargi nie miał wiedzy o fakcie omyłki w oznaczeniu adresu e-mail skarżącego. Niezwłocznie po uzyskaniu informacji o niedoręczeniu skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek, w dniu 22 września 2022 r. odpowiedź została przesłana na właściwy adres email. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w tym na bezczynność w dokonywaniu czynności materialno – technicznych z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa. W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd wskazuje, że nie znalazł podstaw do przekazania, na podstawie art. 122 p.p.s.a., sprawy do rozpoznania na rozprawie. W niniejszej sprawie brak było ograniczeń, związanych z orzekaniem w trybie uproszczonym, uniemożliwiających rozpoznanie skargi. Sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, a dla jej rozstrzygnięcia udział stron nie był niezbędny. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność na bezczynność i przewlekłość Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Krakowie w udzieleniu informacji publicznej w zakresie wniosku z 4 sierpnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. W kontrolowanej sprawie nie było kwestionowane, że organ jest zobowiązany do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej, oraz iż żądanie takiej informacji dotyczy. Nadto żądaną informację organ po wniesieniu skargi do Sądu udzielił. Dodatkowo wskazać należy, iż u.d.i.p. nie zawiera generalnego odesłania do stosowania przepisów k.p.a., a zatem wymóg wniesienia ponaglenia przed wniesieniem skargi na bezczynność nie znajduje zastosowania. Przechodząc do kwestii związanych z pojęciem bezczynności na gruncie u.d.i.p. należy wskazać, iż omawiana ustawa wymienia trzy formy załatwienia (zakończenia) sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. A mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek winien alternatywnie: udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10), odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1), umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1). Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami powołanej ustawy polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno – technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem. W rozpoznawanej sprawie skarżony organ do chwili wniesienia skargi nie rozpoznał wniosku o udzielenie informacji publicznej, a zatem nie ulegało wątpliwości, iż pozostawał w bezczynności. Sam organ również podał powody, które doprowadziły do opóźnienia (wysłanie informacji publicznej na błędny adres e-mail). Powyższe opóźnienie nie miało zatem charakteru celowego i nie można przypisywać takiemu działaniu rażącego naruszania prawa. Ponadto, opóźnienie w udzieleniu informacji nie spowodowało żadnych istotnych skutków prawnych, czy faktycznych dla skarżącego. Jednocześnie jak wynika z odpowiedzi na skargę oraz załączonych dokumentów, czego skarżący nie kwestionował, po wniesieniu skargi organ udzielił odpowiedzi zawierającej żądane dane. Z powyższego wynika także w ocenie Sądu, iż skarżony organ mógł faktycznie udzielić informacji dotyczącej wniosku w zwykłym terminie, gdyż z akt nie wynika żeby udostępnienie informacji było wyjątkowo czasochłonne. Z uwagi na to w ocenie Sądu, organ zaniechał wypełnienia obowiązku udzielenia informacji i nie zachował ustawowego terminu do bezzwłocznego udzielenia informacji, wobec czego orzeczono jak w pkt II wyroku – stwierdzając, że organ dopuścił się bezczynności. Jednakże skoro po wniesieniu skargi, jak wyżej wskazano organ udzielił informacji żądanej we wniosku, sąd uznał, że na chwilę orzekania w sprawie, stan bezczynności i przewlekłości nie występuje. Postępowanie sądowe jest zatem bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania do wydania określonego aktu lub dokonania stosownej czynności. To zaś jest powodem umorzenia postępowania sądowego, o czym sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku. Podstawą prawną umorzenia postępowania jest art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Organ udzielił żądanej informacji publicznej już po wniesieniu do sądu skargi na jego bezczynność. Udostępnienie informacji publicznej, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Obowiązek ten wynika z art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. Organowi nie można, w ocenie Sądu, zarzucić braku woli rozpatrzenia wniosku, z uwagi na niezbyt długi okres, który upłynął od złożenia wniosku do udzielenia informacji, nadto wystarczająco usprawiedliwiające są okoliczności wskazane w odpowiedzi na skargę, iż brak udzielenia informacji publicznej nie zbył zamierzony przez organ, lecz wynikał z oczywistej omyłki pisarskiej co do adresu e-mail wnioskodawcy. Z okoliczności tych wynika, iż organ nie zlekceważył skarżącego lecz podjął szybkie działania celem rozpoznania wniosku, gdyby nie pomyłka w zaadresowaniu udzieliłby informacji w ustawowym terminie. W ocenie Sądu z wyżej wskazanych względów nie zachodzą podstawy do nałożenia na organ grzywny, jak i wnioskowanej w skardze sumy pieniężnej. Grzywna jak i suma pieniężna pełni funkcję prewencyjno-represyjną względem organu, stąd w zaistniałych okolicznościach niezbyt długiego okresu, który upłynął od złożenia wniosku do udzielenia informacji, oraz wskazanych powyżej okoliczności, nie można uznać, aby należało szczególnie dyscyplinować organ. Nadto uprawnienie Sądu do przyznania stronie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest szczególnym instrumentem, który poza funkcją dyscyplinującą organ ma pozwolić również w pewnym stopniu na zadośćuczynienie stronie, której prawa w postępowaniu zostały naruszone. Nie ma charakteru odszkodowawczego tj. nie służy wyrównaniu stronie strat materialnych, stąd Sąd nie jest związany wnioskiem ani zakresem żądania strony, zaś oceniając przesłanki do przyznania sumy pieniężnej na podstawie bierze pod uwagę indywidualne okoliczności sprawy, zarówno leżące po stronie organu, jak i samej strony, takie jak np. stopień bezczynności, jej okoliczności indywidualne i dolegliwości, jakich w związku z tym mogła doświadczyć strona. Z wagi na to, że zwłoka organu nie ma charakteru kwalifikowanego, nie można uznać, iż skarżący poniósł szczególne dolegliwości z powodu nie udzielenia mu informacji publicznej w terminie, stąd w zakresie wnioskowanej sumy pieniężnej oddalono skargę, orzekając jak w pkt IV. O zwrocie kosztów sądowych na rzecz skarżącego w wysokości uiszczonego wpisu od skargi tj. 100 zł, oraz kosztów zastępstwa radcowskiego 480 zł orzeczono w punkcie V wyroku na podstawie 201 § 1 w zw. z art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. Umorzenie postępowania sądowego z tego powodu, że organ - po wniesieniu skargi - udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej (a więc z powodu bezprzedmiotowości postępowania sądowego) stanowi sytuację podobną do sytuacji autokontroli uregulowanej w art. 54 § 3 p.p.s.a., która jest podstawą do zwrotu kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w wyroku.